Nadzieja i Piekło

Zamieszczony katalog zawiera książki z dziedziny historii Polski. Jest to swoisty przewodnik po literaturze poświęconej historii naszego państwa. Katalog jest podzielony na kategorie, aby usprawnić wyszukanie konkretnej pozycji.
Awatar użytkownika
stach
Posty: 518
Rejestracja: 19 cze 2010, 03:48

Nadzieja i Piekło

Post autor: stach » 21 mar 2013, 00:16

Wygląda na to, że Wydawnictwo Demart znalazło swoje miejsce pod słońcem. Oficyna wydaje dobrze ilustrowane popularne syntezy dziejów Polski w XX w., które edytorsko są coraz lepsze.

Ta obejmuje lata 1914–1989, a więc – jak to ocenia autor pracy, Witold Sienkiewicz – „polski wiek XX”. To czas od wybuchu pierwszej wojny światowej, która przyspieszyła polski marsz do niepodległości, do końca istnienia PRL i – będącej jego konsekwencją odbudowy suwerennej Rzeczpospolitej.

Chronologiczny podział pracy jest czytelny; składają się na nią części: U progu niepodległości. Lata 1914–1918, Polska odrodzona, Czasy II wojny światowej, Polska pod sowieckim protektoratem. W PRL-u (lata 1944–1989). Atutem książki Sienkiewicza jest fenomenalna szata graficzna. To dotyczy każdej jej części. Czytelnik znajdzie w niej fotografie bohaterów wydarzeń, reprodukcje ważnych obrazów, skany dokumentów i ulotek, mapy i plany miast itd.

Narracja jest nowoczesna, to znaczy że na ogół jednolity tekst jest obudowany mnóstwem przerywników „graficznych”, ponadto sporo informacji wydawca zamieścił na aplach, przy czym całość jest skomponowana logicznie. Innymi słowy, układ graficzny pracy jest bliski temu, co znamy z portali internetowych, które – słusznie lub nie – stają się dla wielu młodych ludzi głównym źródłem informacji o świecie.

Zdaję sobie sprawę z tego, że praca jest – tak to nazwijmy – supersyntezą, że w zamierzeniu autora najpewniej ma być „pierwszym kontaktem” z historią dla wielu, osobliwie młodych ludzi. To znaczy, że sukcesem wydawcy będzie, gdy czytelnik książki Sienkiewicza później sięgnie po opracowania bardziej szczegółowe, lub różnego rodzaju edytowane źródła – dokumenty, wspomnienia, pamiętniki.

Stąd oczywiste jest dla mnie, że tekst jest siłą rzeczy maksymalnie skrócony. Tylko, że chyba za bardzo. Bo zarówno w części dotyczącej II RP, jak i w kolejnej – o Polsce Ludowej nie ma osobnego rozdziału np. o gospodarce. Choć pewne informacje oczywiście są – w rozdziałach dotyczących zagadnień politycznych i społecznych.

Natomiast – jeśli założyć, że praca Sienkiewicza ma rzeczywiście być „pierwszym kontaktem” młodego człowieka z historią – to brak osobnych rozdziałów o gospodarce jest błędem. Dlatego, że np. informacje o niedorozwoju ekonomicznym II RP wiele wyjaśniają z jej historii politycznej, pozwalają zrozumieć konflikty społeczne, wielki kryzys lat 30. czy wreszcie przebieg kampanii wrześniowej 1939 r. To samo zastrzeżenie dotyczy PRL-u. Polityka ekonomiczna w służbie doktryny, a więc zarówno „socjalistyczne uprzemysłowienie”, jak i kolektywizacja rolnictwa były powodem kryzysów społeczno-politycznych, pieniądz był ułomny, zamiast handlu mieliśmy dystrybucję, a stosunki gospodarcze z ZSRS były osnute mgła tajemnicy…

Zwłaszcza gdy idzie o historię PRL, to właśnie rozmaite absurdy gospodarcze dobrze pokazują pewnego rodzaju nierzeczywistość realnego socjalizmu, pokazują jak to się dzieje, że ten wizualnie dość podobny świat był tak naprawdę zupełnie inny. I trzeba o tym młodzież uczyć.

Tak więc szkoda, że czytelnik pracy Sienkiewicza niewiele się z niej o takich właśnie absurdach dowie. I to jest najważniejsze zaniechanie autora. Ale poza tym: chapeau bas!

Witold Sienkiewicz, Polska 1914–1989. Nadzieja i piekło, Wydawnictwo Demart, Warszawa 2012

ODPOWIEDZ

Wróć do „Książki historyczne”