Historia wsi Kadzidło

Wiedza o lokalnych wydarzeniach, bohaterach, całej przeszłości regionu i jego miejscu w wydarzeniach o szerszym zasięgu terytorialnym. Powstanie miasta, historia miast, lokacje i akty lokacyjne. Wiedza o społeczności lokalnej, złożoności struktury społecznej i kulturowej różnorodności.
Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Historia wsi Kadzidło

Post autor: Warka » 26 lut 2011, 05:58

Tekst opracowany przez pracowników Urzędu Gminy w Kadzidle pod kierownictwem Pani mgr Barbary Pabich
Kurpiowskie zdoby na Bożenarodzenie
Galeria/Foto - Kurpie Kurpiowska Puszcz Zielona

* Kurpie -strona główna * Historia i etnografia * Muzeum Kurpiowskie * Bursztyn na Kurpiach * Folklor kurpiowski * Galeria wyrobów kurpiowskich *

* Skanseny i muzea * warsztaty i lekcje etnograficzne * Gminy Kurpiowskie * Kalendarze imprez * frywolitka.pl * Wielkanoc * Boże Narodzenie *

* Blog Kurpie Zielone * Forum Kurpie * Gwara kurpiowska * Aktualności * Linki * Pliki do pobrania * Kontakt z nami * Mapa strony * Galerie zdjęć *

.

Webmaster: Zdzisław Bziukiewicz

tel. 0607-676356



Dalsze rozpowszechnianie materiałów opublikowanych w www.kurpie.com.pl jest zabronione bez zgody właściciela. Podstawa prawna: art. 25 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.



Copyright kurpie.com.pl / Zdzisław Bziukiewicz 2007

Kadzidło * Myszyniec * Baranowo * Lelis * Łyse * Czarnia* Zbójna * Turośl * Krasnosielc * Olszewo Borki * Nowogród* Chorzele* Kolno* Jednorożec* Rozogi

Galeria zdjęć:

Kadzidło

Kadzidło to duża wieś gminna, licząca około 4 tysięcy mieszkańców, leży w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim w centralnej części Równiny Kurpiowskiej. Nazwa wsi wiąże się z bardzo rozpowszechnionym niegdyś na Kurpiach wydobywaniem z ziemi i obróbką bursztynu, którego drobne kawałki mieszane z jałowcem używane były jako kadzidło w kościołach.



Wieś powstała w I połowie XVIII wieku dzięki staraniom starosty ostrołęckiego Jana Małachowskiego. Był to okres walk starosty przeciwko nadużyciom jezuitów z Myszyńca. Jako przeciwwagę ich działań Małachowski ufundował w Kadzidle drewniany kościół. Drugi kościół wybudował syn Jana - Antoni Małachowski w 1783 roku. Obecnie znajduje się on we wsi Dąbrówka. W Kadzidle wznosi się neobarokowy kościół, którego budowę rozpoczęto w 1881 roku. Wyposażenie kościoła jest częściowo renesansowe (główny ołtarz z II połowy XVII wieku przeniesiony został z bazyliki kodeńskiej). Po obu stronach wejścia znajdują się dwie kropielnice z muszli morskich.



W 1887 roku w Kadzidle została założona staraniem Krasińskich fabryczka guzików wyrabianych z rogu, kości i masy perłowej. Dodatkowy dochód, poza rolnictwem, przynosiło także mieszkańcom Kurpiowszczyzny rozwinięte już wówczas na duży skalę rękodzielnictwo tkackie.



W pierwszych trzech dniach września 1939 roku toczyły się pod Kadzidłem walki z nacierajacymi wojskami niemieckimi. W okresie okupacji działały w okolicach jednostki partyzanckie AK, a od 1944 roku także zwiadowcze oddziały radzieckie. Okupant niszczył wszystko co wiązało lud miejscowy z jego rodzimą kulturą. Kurpiowskie stroje znikły prawie zupełnie, po wsiach ukrywano nawet co piękniejsze wycinanki.



Ważną rolę w propagowaniu regionalnej kultury, po wyzwoleniu, odegrał proboszcz parafii Kadzidło ks. Mieczysław Mieszko. Kadzidło jest, obok Myszyńca, najbardziej znanym ośrodkiem regionalnej sztuki kurpiowskiej, zachowanej w tradycjach, zdobnictwie, wycinankarstwie, strojach i innych formach twórczości ludowej. Malowniczy opis Kadzidła można znaleźć w "Głosie Ludu" z 1949 roku, w artykule napisanym z okazji zorganizowanego konkursu sztuki ludowej. "We wsi Kadzidło panuje zielony półmrok. Słońce musi tu przedzierać się przez gęsta siatkę sosnowych igieł i strzały promieni z rzadka tylko wpadają do kurpiowskich chat. Za to, gdy taki zabłąkany promyk wejdzie do wnętrza domku - ściany zaczynają grać różnymi kolorami. Bo w kurpiowskich chatach jest ślicznie. Ten leśny lud posiada wyjątkowe talenty artystyczne i kwitnie tu sztuka ozdabiania wnętrz pięknymi wycinankami i kolorowymi kwiatami. A ulice to wcale nie "wsiowe" bo wyasfaltowane i z chodnikami. Gdyż Kadzidło to wieś "wzorowa". Drewniane chaty są tu czyste i racjonalnie wybudowane, płoty nowe, proste, doskonałe rozplanowanie budynków gospodarczych"'. Kadzidło od czasów wielkiego propagatora kultury kurpiowskiej ks. Mieszki bardzo się zmieniło. Gwałtowny rozwój cywilizacji nie ominął również tej wsi. To już nie jest typowa wieś kurpiowska opisywana przez badaczy kurpiowszczyzny A. Chętnika czy ks. W. Skierkowskiego.



We współczesnym Kadzidle nie ma już chat kurpiowskich zdobionych wycinankami poza jednym obiektem muzealnym. Domy są murowane, przeważnie piętrowe.Największy rozwój Kadzidła przypada na lata 60-te. Wybudowano wówczas m.in. szkołę "Tysiąclatkę", Spółdzielnię Rękodzieła Ludowego Artystycznego "Kurpianka" zrzeszającą twórców ludowych i chałupników. Dalszy rozwój wsi nastąpił po reformie terenowych władz administracyjnych, kiedy to Kadzidło uzyskało status gminy. W tym czasie powstało wiele placówek handlowych, zbudowano dom handlowy GS, oświetlono ulice i wybudowano wodociąg. W 1976 roku powstało wieczorowe Technikum Rolnicze dla Pracujących, Zasadnicza Szkoła Rolnicza, Zaoczne Liceum Zawodowe, oddano też do użytku stadion. Rok później powołano Gminny Ośrodek Kultury. W latach 70-tych administratorem parafii Kadzidło był ks. Jan Urban, dzięki któremu młodzież przygotowała i wystawiła "Szopkę Kurpiowską" oraz "Wesele Kurpiowskie", które to zostało nagrane na video. Ksiądz założył przy kościele Kaplicę Regionalną, w której gromadzono pamiątki po przodkach. W 1979 roku w domu Stanisławy i Tadeusza Konopków w Kadzidle otwarto Izbę Kurpiowską, gdzie zobaczyć można było wnętrze kurpiowskiej chałupy oraz XIX-wieczny "spichlerz". Funkcjonowanie Izby Kurpiowskiej w Kadzidle odbiło się szerokim echem w prasie, radiu i telewizji, co zachęciło turystów do zwiedzania Kurpiowszczyzny. Znaczne zainteresowanie tym obiektem stworzyło konieczność rozbudowy "Izby" co w efekcie doprowadziło do zbudowania placówki typu skansenowskiego - Zagrody Kurpiowskiej. "Zagroda" funkcjonuje od wiosny 1991 roku. W skład tej placówki wchodzi chałupa szerokofrontowa, spichlerz, stodoła z wozownią i drwalnią. Budynki wyposażone są w eksponaty, które prezentują życie codzienne mieszkańców dawnej Puszczy.



W ostatnich latach Kadzidło bardzo się rozbudowało. Oddano do użytku nowy budynek Urzędu Gminy, w którym znajdują się również: filia PKO bp, Gminna Biblioteka Publiczna i centrala telefoniczna. Nowy ośrodek zdrowia oraz budynek szkoły rolniczej zbudowano na miarę XXI wieku. Rozpoczęto również budowę sieci kanalizacyjnej z oczyszczalnią ścieków. Miejscowość leży w regionie rolniczym mimo to większość ludności żyje z pracy poza rolnictwem, znajdując zatrudnienie w instytucjach administracyjnych, zakładach usługowych, przemyśle i rzemiośle.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Historia lokalna”