Bytów

Wiedza o lokalnych wydarzeniach, bohaterach, całej przeszłości regionu i jego miejscu w wydarzeniach o szerszym zasięgu terytorialnym. Powstanie miasta, historia miast, lokacje i akty lokacyjne. Wiedza o społeczności lokalnej, złożoności struktury społecznej i kulturowej różnorodności.
Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Bytów

Post autor: Artur Rogóż » 14 mar 2011, 05:06

Dawny gród pomorski wzmiankowany w powstałej około 1113 "Kronice" Galla Anonima (łac.castrum nomine Bitom), jako zdobyty przez Bolesława Krzywoustego. W 1329 zajęty przez Krzyżaków. Prawa miejskie otrzymał 12 lipca 1346[2], od 1410 należał ponownie do Polski. W latach 1526-1637 wraz z całą ziemią lęborsko-bytowską był lennem Polski. W 1637 Bytów z Lęborkiem zostaje przyłączony do Królestwa Polskiego. W dniu 6 listopada 1657 Bytów po traktacie bydgoskim trafia pod władzę Brandenburgii (dynastii Hohenzollernów), formalnie jako lenno Polski.

W 1912 Polacy stanowili w powiecie bytowskim ok. 15% ludności i Traktat Wersalski pozostawił miasto w granicach Niemiec. Mimo to w okresie 1919-1939 działały tu liczne polskie organizacje. W okresie II wojny światowej ośrodek konspiracji (Gryf Kaszubski). W 1945 zniszczony w 70 % i włączony do Polski; niemiecką ludność miasta wysiedlono. Stopniowo odbudowywany; siedziba powiatu 1946-1975. Po 1947 Bytów oraz okolice został zasiedlony osadnikami z wschodniej i centralnej Polski, m.in. w ramach ("Akcji Wisła").

Gall tzw. Anonim, Kronika Polska, tł. R. Grodecki, M. Plezia, Wrocław 1989. "Innym razem podobnie zdobył inny gród, zwany Bytom [Bytów], skąd nie mniej wyniósł sławy i pożytku, jak z tamtego. Albowiem wyprowadził stamtąd obfitą zdobycz i jeńców, a miejsce samo zamienił w pustynię."
Zabytki

Zabytkami prawnie chronionymi są[3]:

* śródmieście miasta,
* wieża – pozostałość po d. katolickim kościele pw. św. Katarzyny, ob. galeria sztuki, ul. Starokościelna, poł. XIV,
* kościół ewangelicki pw. św. Elżbiety, ob. rzym.-kat. par. pw. św. Katarzyny, wzorowany na kościele św. Macieja w Fehrbellin projektu F.A. Stülera, 1847-1854, ul. Jana Pawła II 16,
* cerkiew pw. św. Jerzego, dawny kościół ewangelicki ob. greckokatolicki, ul. Parkowa, XVII, cmentarz,
* zamek krzyżacki, XIV/XV, XVI/XVII,
* młyn zamkowy, ul. Młyńska 6, 1791, ob. dyskoteka,
* kamienice, ul. Jana Pawła II nr 10, 12, 14 , XVIII/XIX,
* bank (ob. Pekao S.A.), ul. Bauera 3, XIX,
* dom, ul. 1 Maja 2, pocz. XIX,
* Poczta, ul. Wojska Polskiego 10, ok. 1800,
* dom, ul. Wojska Polskiego 22, pocz. XIX,
* spichlerz, ul. Ogrodowa 10, szachulcowy, poł. XIX,
* most kolejowy (kamienno-ceglany) na rzece Boruji, 1882-84,

Cennymi zabytkami architektury (niechronionymi) są[4]:

* Szpital przy ul. Lęborskiej z 1933, ob. rozbudowany
* Dom modernistyczny z lat 30. XX w., ul. Prosta 3
* Dom modernistyczny z 1935 (projekt), ul. Zielona 2-4

ODPOWIEDZ

Wróć do „Historia lokalna”