Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rokiem?

Pierwszy król z dynastii Wazów, Zygmunt III Waza, panujący w latach 1587-1632. Był on synem Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki. Był on ortodoksyjnym katolikiem, przez zakon jezuitów. W 1586 zmarł Stefan Batory i pod wpływem Anny Jagiellonki wysłano do Szwecji poselstwo by nakłonić Zygmunta III do zgłoszenia swojej kandydatury do tronu Polskiego. Część magnaterii nadal popierała jednak Maksymiliana Habsburga, co doprowadziło do pewnego rozbicia społeczeństwa polskiego (a konkretniej szlachty) na zwolenników jednego i drugiego kandydata. Maksymilian chciał jak najszybciej opanować Kraków i tam się koronować, dlatego szybko wyruszył do Krakowa; w obronie miasta stanął zwolennik Anny Jagiellonki i Zygmunta III; 1588 w bitwie pod Byczyną wojska Habsburga zostały ostatecznie pokonane.
Otton III
Moderator
Posty: 591
Rejestracja: 10 paź 2010, 17:48
Lokalizacja: Chorzów

Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rokiem?

Post autor: Otton III » 11 lis 2010, 18:20

Jak w temacie. Skoro siły szwedzkie w latach 1599-1600 wypierały Polaków i Litwinów z Estonii, to oznacza, że Polacy i Litwini zajęli tę krainę przed 1600 rokiem. Ale pytanie brzmi: kiedy i w jakich okolicznościach?

Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Warka » 13 lis 2010, 14:18

W czasach Zygmunta Augusta miało miejsce jedynie zajęcie Estonii, po upadku państwa kawalerów mieczowych. Natomiast zagarnięcie miast: Parnawy, Białego Kamienia i Felina nastąpiło podczas kampanii Batorego. Wówczas to Szwedzi, korzystając z toczących się zmagań polsko-moskiewskich posuwali się coraz dalej na południe Inflant. „My gryziem łuszczyny on jądra je” – tak skomentował to ówczesny świadek.

Otton III
Moderator
Posty: 591
Rejestracja: 10 paź 2010, 17:48
Lokalizacja: Chorzów

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Otton III » 13 lis 2010, 15:52

Warka pisze:W czasach Zygmunta Augusta miało miejsce jedynie zajęcie Estonii, po upadku państwa kawalerów mieczowych.
Estonii to Zygmunt II August nie zajął, bo w 1561 roku, na krótko przed likwidacją państwa zakonu Kawalerów Mieczowych i oddania się Gottharda Kettlera pod opiekę Polski i Litwy, Szwedzi zajęli zachodnią część Estonii z Rewlem, a trzy lata wcześniej - w 1558 roku - Rosjanie zajęli wschodnią część Estonii z Narwą i wschodnie Inflanty z Dorpatem.

A wracając do tematu to ja myślę, iż Polacy i Litwini zajęli szwedzką dotąd Estonię w 1598 roku, w trakcie wyprawy zbrojnej Zygmunta III Wazy do Szwecji w celu stłumienia buntu jego wuja, Karola Sudermańskiego.
Ostatnio zmieniony 23 gru 2010, 19:40 przez Otton III, łącznie zmieniany 1 raz.

Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Artur Rogóż » 14 lis 2010, 18:23

W 1600 r. Karol Sudermański wylądował w polskich Inflantach rozpoczynając dramatyczne wojny z Polską. W odpowiedzi Zygmunt III oddał Polsce Estonię. Choć był to jedynie papierowy akt, to dzięki temu zyskał król poparcie wielkich panów polskich i litewskich. Tym bardziej że Sudermańczyk zajmował starostwa nadane im przez władców polskich. W ten sposób wywołał Karol mimowolnie wojnę nie tylko z Zygmuntem, ale też z panami Królestwa i Litwy, od których tak wiele zależało.
Myślę, że Rzeczpospolita nie kontrolowała Estonii w znaczeniu prawnym.

Otton III
Moderator
Posty: 591
Rejestracja: 10 paź 2010, 17:48
Lokalizacja: Chorzów

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Otton III » 14 lis 2010, 19:07

Zygmunt III Waza ogłosił 12 marca 1600 roku przyłączenie Estonii do RON, ale było to formalne tylko potwierdzenie faktycznego ich posiadania przez Polskę i Litwę od 1598 roku.

Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Artur Rogóż » 14 lis 2010, 23:45

Tylko chodzi o to, że Zygmunt III Waza za przyłączenie Estonii do RON chciał pozyskać przychylność możnych do działań zbrojnych przeciwko Szwecji.

Otton III
Moderator
Posty: 591
Rejestracja: 10 paź 2010, 17:48
Lokalizacja: Chorzów

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Otton III » 15 lis 2010, 15:52

Artur Rogóż pisze:Tylko chodzi o to, że Zygmunt III Waza za przyłączenie Estonii do RON chciał pozyskać przychylność możnych do działań zbrojnych przeciwko Szwecji.
Było nieco inaczej. Szlachta po 1598 roku wiedząc, że Zygmunt III Waza nie jest w stanie utrzymać tronu szwedzkiego, a nawet jeśliby go jakimś trafem utrzymał - to nie ma z tego korzyści dla Rzeczypospolitej, obstawała za rozpoczęciem wojny ze Szwecją jedynie w celu zdobycia Estonii, a następnie za skupieniem wysiłku na utrzymaniu jej, bo do niej Rzeczpospolita rościła sobie pretensje, zaś nie w celu odzyskania przez Wazę utraconego tronu szwedzkiego. Innego zdania był król, który wolał wszcząć wojnę z Szwecją w celu odzyskania tronu w Sztokholmie, a dopiero po odzyskaniu tronu szwedzkiego rozważyć kwestię ewentualnego włączenia Estonii do RON. Tak więc Polacy i Litwini w 1598 roku - po stracie tronu szwedzkiego przez Wazę - bez formalnego wcześniejszego wypowiedzenia wojny najechali Estonię i zajęli ją. W 1599 roku Szwedzi podjęli zbrojne wysiłki w celu odzyskania utraconej prowincji. W tej sytuacji Zygmunt Waza ogłosił na sejmie 12 marca 1600 roku właczenie Estonii do RON, ale było to jedynie formalne zatwierdzenie przez niego stanu sprzed 2 lat. Albowiem na tym sejmie zmuszono Wazę do uznania faktu przynależności Estonii do Rzeczypospolitej i do wyrzeczenia się tronu szwedzkiego.
Ostatnio zmieniony 30 gru 2010, 19:33 przez Otton III, łącznie zmieniany 3 razy.

Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Artur Rogóż » 15 lis 2010, 17:07

Dzięki za sprostowanie. Z Twojego postu wynika, że RON zajął Estonię w 1598 roku.

Awatar użytkownika
Husarz
Posty: 822
Rejestracja: 31 paź 2010, 04:37

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Husarz » 17 lis 2010, 19:56

Czy znacie ciekawe opracowania na ten temat?
Z góry dziękuję za odpowiedź.

Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Re: Kiedy doszło do zajęcia Estonii przez RON przed 1600 rok

Post autor: Warka » 18 lis 2010, 12:59

Husarz pisze:Czy znacie ciekawe opracowania na ten temat?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Paweł Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów. Srebrny Wiek, Warszawa 1982, ISBN 83-06-01093-0

ODPOWIEDZ

Wróć do „Wazowie na tronie polskim”