Podstawy wyobrażeń o dawnych siedzibach Słowian

Na ziemiach polskich początkowo podstawową komórką społeczną była rodzina wraz z krewnymi. Grupa rodzin z danego terytorium tworzyła małą społeczność zwaną opolem. Opola z poszczególnych terenów (zazwyczaj oddzielonych od siebie barierami naturalnymi jak rzeki, góry czy bory) tworzyły plemiona (np. Polanie, Wiślanie, Bobrzanie, Goplanie itp.). Na co dzień opolem zarządzał wiec plemienny, który w razie zagrożenia wybierał dowódcę (księcia lub wojewodę). Z czasem jednak tymczasowi wodzowie chcieli utrzymać władzę nad coraz liczniejszymi wspólnotami. Właśnie ich ambicje przyczyniły się do jednoczenia całych plemion we wspólnoty.
Awatar użytkownika
Hobbit
Posty: 113
Rejestracja: 14 gru 2010, 04:41

Podstawy wyobrażeń o dawnych siedzibach Słowian

Post autor: Hobbit » 20 gru 2010, 00:02

Mniej wiecej jak w tytule, ale ze zwroceniem uwagi na zrodla malo znane, oraz na notorycznie pomijane wersje tekstow (bysmy te tytulowe "podstawy wyobrazen" nie tylko przedstawili, ale i uzupelnili choc troche)


Chyba najczesciej przywolywanym tu autorem jest Jordanes, wiec zacznijmy od niego, nawiazujac przy okazji do kilku dyskusji, ktore sie tocza na temat tresci jego doniesien o siedzibach Slowian.
Jego Historia Gocka zachowala sie w kilkunastu rozniacych sie manuskryptach i wbrew czesto powtarzanym opiniom byla wielokrotnie wydawana drukiem przed edycja Mommsena.
Ponizej kilka przykladow:


Savagner, Paris 1842:
"Introrsus illi Dacia est, ad coronae speciem arduis alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, quod in Aquilonem vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per immensa spatia venit, Winidarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclavini et Antes nominantur. Sclavini a Civitate nova, et Slavino Rumunnense, et lacu qui appellatur Musianus, usque ad Danastrum, et in Boream Viscla tenus commorantur. Hi paludes silvasqe pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qui ad Ponticum mare curvantur, a Danastro extenduntur usque ad Danubium, quæ flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulæ fluminis ebibuntur, Vidioarii resident, ex diversis nationibus aggregati, post quos ripam Oceani Itemesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in Austro adsedit gens Agazzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra qnos distenduntur supra mare Ponticum Bulgarorum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecere. Hinc jam Hunni quasi fortissimarum gentium fæcundissimus cespes, in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Aulziagri, alii Aviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas. Iuxta Chersonem Aulziagri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes habentes, prout armentorum invitaverint pabula; hieme supra mare Ponticum se referentes."



Closs, Stuttgart 1861:
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, quod in aquilone vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per inmensa spatia Venetarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclaveni et Antes nominantur. Sclaveni a civitate Novietunense et lacu qui appellatur Mursianus usque ad Danastrum, et in boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qua Ponticum mare curvatur, a Danastro extenduntur usque ad Danaprum, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidivarii resident, ex diversis nationibus aggregati; post quos ripam Oceani item Aesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Acatzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecere. Hinc iam Hunni quasi fortissimarum gentium foecundissimus cespes in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Ultziagiri, alii Saviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas: iuxta Chersonam Ultziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes, prout armentorum invitaverint pabula, hieme supra mare Ponticum se referentes. "



Nisard, Paris 1869
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis Alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, qui in Aquilone vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per immensa spatia venit, Vuinidarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur; principaliter tamen Sclavini et Antes nominantur. Sclavini a Civitate Nova et Sclavino Rumunnensi, et lacu qui appellatur Murianus, usque ad Danastrum, et in Boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qui ad Ponticum mare curvantur, a Danastro extenduntur usque ad Danubium, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad littus autem Oceani, ubi tribus fancibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidioarii resident, ex diversis nationibus aggregati, post quos ripam Oceani Itemesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Agazzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarorum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecerunt. Hinc iam Hunni quasi fortissimarum gentium fecundissimus cespes, in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Aulziagiri, alii Aviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas. Iuxta Chersonem Aulziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes habentes, prout armentorum invitaverint pabula; hieme supra mare Ponticum se referentes."


Mommsen, Berlin 1882
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis Alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, qui in aquilone vergit, ab ortu Vistulae fluminis per inmensa spatia Venetharum natio populosa consedit. quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclaveni et Antes nominantur. 35 Sclaveni a civitate Novietunense et laco qui appellatur Mursiano usque ad Danastrum et in boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qua Ponticum mare curvatur, a Danastro extenduntur usque ad Danaprum, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. 36 Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidivarii resident, ex diversis nationibus adgregati; post quos ripam Oceani item Aesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Acatzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. 37 Vltra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecerunt. Hinc iam Hunni quasi fortissimorum gentium fecundissimus cespes bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Altziagiri, alii Saviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas: iuxta Chersonam Altziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusas sedes, prout armentorum invitaverint pabula, hieme supra mare Ponticum se referentes."


(Można by powiedzieć, że nie ważne kto pisze historie. Ważne kto ją edytuje :roll: )

Czy mozecie przetlumaczyc powyzsze fragmenty mozliwie doslownie? Jesli macie ochote, to nawet calosc, ale oczywiscie najwazniejsze sa pierwsze dwa zdania, bo istotne roznice w tresci pozostalych, sa (mam nadzieje) czytelne; tymbardziej ze je zaznaczylem.

Awatar użytkownika
MarcinP
Posty: 153
Rejestracja: 08 gru 2010, 07:24

Re: Podstawy wyobrażeń o dawnych siedzibach Słowian

Post autor: MarcinP » 20 gru 2010, 00:14

Kiedyś było to poruszane oto tłumaczenia:
Savagner, Paris 1842:
"Introrsus illi Dacia est, ad coronae speciem arduis alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, quod in Aquilonem vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per immensa spatia venit, Winidarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclavini et Antes nominantur. Sclavini a Civitate nova, et Slavino Rumunnense, et lacu qui appellatur Musianus, usque ad Danastrum, et in Boream Viscla tenus commorantur. Hi paludes silvasqe pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qui ad Ponticum mare curvantur, a Danastro extenduntur usque ad Danubium, quæ flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulæ fluminis ebibuntur, Vidioarii resident, ex diversis nationibus aggregati, post quos ripam Oceani Itemesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in Austro adsedit gens Agazzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra qnos distenduntur supra mare Ponticum Bulgarorum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecere. Hinc jam Hunni quasi fortissimarum gentium fæcundissimus cespes, in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Aulziagri, alii Aviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas. Iuxta Chersonem Aulziagri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes habentes, prout armentorum invitaverint pabula; hieme supra mare Ponticum se referentes."

W głąb jego (Dunaju) jest Dacja na kształt korony wysokimi szczytami broniona, wzdłuż którego lewego boku który skierowany jest na północ i od początku rzeki Wisły rozciąga się przez ogromy teren, który zamieszkuje państwo (grupa plemienna) Winidarów. Których nazwy teraz poprzez różne rodziny (odnogi, szczepy) i miejsca zamieszkania zostały mienione jednak zwykle Sclavinami lub Antami są nazywani. Sklawini od Nowego Miasta (państwa a może ta Civitas Nova to nazwa jakiegoś miasta?) i Slavinio Rumuńskiego i jeziora które nazywają Musianus aż do Dniestru a na północy do Wisły się rozciągają. Oni mają lasy i bagna za mieszkanie. Zaś Antowie którzy są z nich najdzielniejsi skręcają w stronę Pontyjskiego morza rozciągają się od Dniestru aż do Dunaju które to rzeki są od siebie oddalone o wiele etapów marszu. Zaś na brzegu oceanu gdzie trzema odnogami rzeka wisła uchodzi Vidoariowie mieszkają z różnych narodów połączeni za którymi brzegiem oceanu (Bałtyku) Itemestowie są naród ze wszystkich najbardziej pokojowy. Za którymi na południe siedzi bardzo silne plemię Agazziorów nie znające rolnictwa które tylko zajmuje się wypasem i polowaniem. Za nimi aż do wybrzeża morza Pontyjskiego rozciągają się siedziby Bułgarów którzy najbardziej znanym z naszych grzeszników (chyba cos źle rozumiem?) uczynili szkody. Tam Hunowie jakby z najdzielniejszego narodu najobfitszy (nie wiem co to cespes mój słownik też tego nie ma trzeba by w specjalistycznych słownikach poszukać) rozbiegli się do podwójnej grabieży ludów). Albowiem jedni Aulzigrowie inni Aviriowie zostali nazwani którzy mają inne siedziby. Koło Chersonezu Aulizagriowie z którego chciwy kupiec importuje dobra do Azji którzy w lato przemieszczają obozy szeroko mając siedziby, aby zapewnić pożywienie dla zwierząt domowych, a zimą zbliżają się do morza Pontyjskiemu.
Closs, Stuttgart 1861:
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, quod in aquilone vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per inmensa spatia Venetarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclaveni et Antes nominantur. Sclaveni a civitate Novietunense et lacu qui appellatur Mursianus usque ad Danastrum, et in boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qua Ponticum mare curvatur, a Danastro extenduntur usque ad Danaprum, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidivarii resident, ex diversis nationibus aggregati; post quos ripam Oceani item Aesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Acatzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecere. Hinc iam Hunni quasi fortissimarum gentium foecundissimus cespes in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Ultziagiri, alii Saviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas: iuxta Chersonam Ultziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes, prout armentorum invitaverint pabula, hieme supra mare Ponticum se referentes. "

W głąb jego (Dunaju) jest Dacja na kształt korony wysokimi szczytami broniona, wzdłuż którego lewego boku który skierowany jest na północ i od początku rzeki Wisły rozciąga się przez ogromy teren, który zamieszkuje ludny naród venetów. Których nazwy teraz poprzez różne rodziny (odnogi, szczepy) i miejsca zamieszkania zostały mienione jednak zwykle Sclavinami lub Antami są nazywani. Sklawini od miasta Novietunum i jeziora które nazywają Musianus aż do Dniestru a na północy do Wisły się rozciągają, oni mają lasy i bagna za mieszkanie. Zaś Antowie którzy są z nich najdzielniejsi skręcają w stronę Pontyjskiego morza rozciągają się od Dunaju aż do Danaprum (?? Może Dunaj) które to rzeki są od siebie oddalone o wiele etapów marszu. Zaś na brzegu oceanu gdzie trzema odnogami rzeka wisła uchodzi Vidoariowie mieszkają z różnych narodów połączeni za którymi brzeg oceanu (Bałtyku) Aestowie trzymają naród ze wszystkich najbardziej pokojowy. Za którymi na południe siedzi bardzo Agazziorów najsilniejsze nie znające rolnictwa które tylko zajmuje się wypasem i polowaniem. Za nimi aż do wybrzeża morza Pontyjskiego rozciągają się siedziby Bułgarów którzy najbardziej znanym z naszych grzeszników (chyba cos źle rozumiem?) uczynili szkody. Tam Hunowie jakby z najdzielniejszego narodu najobfitszy (nie wiem co to cespes mój słownik też tego nie ma trzeba by w specjalistycznych słownikach poszukać) rozbiegli się do podwójnej grabieży ludów). Albowiem jedni Ultzigarowie inni Savirowie zostali nazwani którzy mają jednak rozdzielone siedziby: Koło Chersonezu Ultzigarowie z którego chciwy kupiec importuje dobra do Azji którzy w lato przemieszczają obozy szeroko mając siedziby, aby zapewnić pożywienie dla zwierząt domowych, a zimą zbliżają się do morza Pontyjskiemu.
Nisard, Paris 1869
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis Alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, qui in Aquilone vergit, et ab ortu Vistulae fluminis per immensa spatia venit, Vuinidarum natio populosa consedit. Quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur; principaliter tamen Sclavini et Antes nominantur. Sclavini a Civitate Nova et Sclavino Rumunnensi, et lacu qui appellatur Murianus, usque ad Danastrum, et in Boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qui ad Ponticum mare curvantur, a Danastro extenduntur usque ad Danubium, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. Ad littus autem Oceani, ubi tribus fancibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidioarii resident, ex diversis nationibus aggregati, post quos ripam Oceani Itemesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Agazzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. Ultra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarorum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecerunt. Hinc iam Hunni quasi fortissimarum gentium fecundissimus cespes, in bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Aulziagiri, alii Aviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas. Iuxta Chersonem Aulziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusos sedes habentes, prout armentorum invitaverint pabula; hieme supra mare Ponticum se referentes."

W głąb jego (Dunaju) jest Dacja na kształt korony wysokimi szczytami broniona, wzdłuż którego lewego boku który skierowany jest na północ i od początku rzeki Wisły rozciąga się przez ogromy teren, który zamieszkuje ludny naród Venetów. Których nazwy teraz poprzez różne rodziny (odnogi, szczepy) i miejsca zamieszkania zostały mienione jednak zwykle Sclavinami lub Antami są nazywani. Sklawini od miasta Nova i Sclavinio Rumuńskiego i jeziora które nazywają Murianus aż do Dniestru a na północy do Wisły się rozciągają, oni mają lasy i bagna za mieszkanie. Zaś Antowie którzy są z nich najdzielniejsi skręcają w stronę Pontyjskiego morza rozciągają się od Dniepru aż do Dunaju które to rzeki są od siebie oddalone o wiele etapów marszu. Zaś na brzegu oceanu gdzie trzema odnogami rzeka wisła uchodzi Vidoariowie mieszkają z różnych narodów połączeni za którymi brzeg oceanu (Bałtyku) Itemestowie trzymają naród ze wszystkich ludzi najbardziej pokojowy. Za którymi na południe siedzi bardzo Agazziorów najsilniejsze nie znające rolnictwa które tylko zajmuje się wypasem i polowaniem. Za nimi aż do wybrzeża morza Pontyjskiego rozciągają się siedziby Bułgarów którzy najbardziej znanym z naszych grzeszników (chyba cos źle rozumiem?) uczynili szkody. Tam Hunowie jakby z najdzielniejszego narodu najobfitszy (nie wiem co to cespes mój słownik też tego nie ma trzeba by w specjalistycznych słownikach poszukać) rozbiegli się do podwójnej grabieży ludów). Albowiem jedni Aulziagiri inni Aviri zostali nazwani którzy mają jednak rozdzielone siedziby: Koło Chersonezu Aulziagiri z którego chciwy kupiec importuje dobra do Azji którzy w lato przemieszczają obozy szeroko mając siedziby, aby zapewnić pożywienie dla zwierząt domowych, a zimą zbliżają się do morza Pontyjskiemu.
Mommsen, Berlin 1882
"Introrsus illis Dacia est, ad coronae speciem arduis Alpibus emunita, iuxta quorum sinistrum latus, qui in aquilone vergit, ab ortu Vistulae fluminis per inmensa spatia Venetharum natio populosa consedit. quorum nomina licet nunc per varias familias et loca mutentur, principaliter tamen Sclaveni et Antes nominantur. 35 Sclaveni a civitate Novietunense et laco qui appellatur Mursiano usque ad Danastrum et in boream Viscla tenus commorantur: hi paludes silvasque pro civitatibus habent. Antes vero, qui sunt eorum fortissimi, qua Ponticum mare curvatur, a Danastro extenduntur usque ad Danaprum, quae flumina multis mansionibus ab invicem absunt. 36 Ad litus autem Oceani, ubi tribus faucibus fluenta Vistulae fluminis ebibuntur, Vidivarii resident, ex diversis nationibus adgregati; post quos ripam Oceani item Aesti tenent, pacatum hominum genus omnino. Quibus in austrum adsidet gens Acatzirorum fortissima, frugum ignara, quae pecoribus et venationibus victitat. 37 Vltra quos distendunt supra mare Ponticum Bulgarum sedes, quos notissimos peccatorum nostrorum mala fecerunt. Hinc iam Hunni quasi fortissimorum gentium fecundissimus cespes bifariam populorum rabiem pullularunt. Nam alii Altziagiri, alii Saviri nuncupantur, qui tamen sedes habent divisas: iuxta Chersonam Altziagiri, quo Asiae bona avidus mercator importat, qui aestate campos pervagant effusas sedes, prout armentorum invitaverint pabula, hieme supra mare Ponticum se referentes."

W głąb jego (Dunaju) jest Dacja na kształt korony wysokimi szczytami broniona, wzdłuż którego lewego boku który skierowany jest na północ i od początku rzeki Wisły rozciąga się przez ogromy teren, który zamieszkuje ludny naród Venetów. Których nazwy teraz poprzez różne rodziny (odnogi, szczepy) i miejsca zamieszkania zostały mienione jednak zwykle Sclavinami lub Antami są nazywani. Sklawini od miasta Noviodunum i jeziora które nazywają Mursiano aż do Dniestru a na północy do Wisły się rozciągają, oni mają lasy i bagna za mieszkanie. Zaś Antowie którzy są z nich najdzielniejsi skręcają w stronę Pontyjskiego morza rozciągają się od Dniestru aż do Dniepru które to rzeki są od siebie oddalone o wiele etapów marszu. Zaś na brzegu oceanu gdzie trzema odnogami rzeka wisła uchodzi Vidoariowie mieszkają z różnych narodów połączeni za którymi brzeg oceanu (Bałtyku) Aestowie trzymają naród ze wszystkich ludzi najbardziej pokojowy. Za którymi na południe siedzi bardzo Agazziorów najsilniejsze nie znające rolnictwa które tylko zajmuje się wypasem i polowaniem. Za nimi aż do wybrzeża morza Pontyjskiego rozciągają się siedziby Bułgarów którzy najbardziej znanym z naszych grzeszników (chyba cos źle rozumiem?) uczynili szkody. Tam Hunowie jakby z najdzielniejszego narodu najobfitszy (nie wiem co to cespes mój słownik też tego nie ma trzeba by w specjalistycznych słownikach poszukać) rozbiegli się do podwójnej grabieży ludów). Albowiem jedni Altzigari inni Savirii zostali nazwani którzy mają jednak rozdzielone siedziby: Koło Chersonezu Altzigari z którego chciwy kupiec importuje dobra do Azji którzy w lato przemieszczają obozy szeroko mając siedziby, aby zapewnić pożywienie dla zwierząt domowych, a zimą zbliżają się do morza Pontyjskiemu

ODPOWIEDZ

Wróć do „Plemiona słowiańskie na ziemiach polskich”