Sejm Niemy w 1717 roku – próby reformy Rzeczypospolitej. Znaczenie i rola Sejmu Niemego

W 1697 r., po śmierci Jana III Sobieskiego, elekcja miała charakter podwójny. Wybrani zostali jednocześnie dwaj kandydaci: elektor saski August Wettyn i popierany przez Francję książę Ludwik de Conti. Ten ostatni przybył nawet do Gdańska, ale nie dysponując szerszym poparciem, musiał wkrótce opuścić Rzeczpospolitą. W ten sposób na placu boju pozostał Wettyn, który objął tron i jako August II Mocny panował do 1733 r.
Awatar użytkownika
MaciekWielki
Posty: 172
Rejestracja: 18 mar 2011, 17:39

Sejm Niemy w 1717 roku – próby reformy Rzeczypospolitej. Znaczenie i rola Sejmu Niemego

Post autor: MaciekWielki » 14 kwie 2013, 05:05

Sejm Niemy podczas którego żadna ze stron, obawiając się zmian w długo negocjowanym traktacie nie zabrała głosy był przełomowy dla okresu panowania Augusta II w Rzeczypospolitej. Marszałek prowadzący obrady nie zezwolił żadnemu posłowi ani senatorowi na zabranie głosu, dzięki czemu możliwe było wprowadzenie reform i zmian ustrojowych w kraju.

Mimo przełomowego charaktery sejmu niemego w okresie panowania Wettynów w Rzeczypospolitej, jak ocenia historyk Mariusz Markiewicz, nie miał on tak wielkiego znaczenia, jak przypisują mu historycy. Nie znajdują bowiem potwierdzenia tezy, że sejm niemy oznacza koniec suwerenności Rzeczypospolitej. Mediacja Piotr I, obecność wojsk rosyjskich w Polsce nie były udzieleniem gwarancji dla stron zawierających układ, natomiast wzrost znaczenia Rosji w Europie Środkowo-Wschodnie, ingerencja Piotra I w sprawy wewnętrzne Rzeczypospolitej, konflikty wewnętrzne w kraju oraz niestabilna polityka Augusta II przyczyniły się do tego, że wolności polskie stały się elementem gry dyplomacji europejskich. Wykorzystywały one konflikty wewnętrzne w Rzeczypospolitej, a przede wszystkim walkę monarchy ze szlachtą i odwrotnie o zwiększenie bądź zachowanie dotychczasowych praw i wolności.

Rosja, dzięki rozstrzygnięciu na swoją korzyść konfliktu ze Szwecją zajęła jej miejsce jako nowe mocarstwo. Do końca panowania Augusta III, dyplomacja rosyjska zawarła ok. dziesięciu traktatów z państwami europejskimi, które gwarantowały wolną elekcję i inne polskie wolności i prawa. Wśród tych dziesięciu państwa były między innymi: Prusy, Szwecja i Turcja, a więc kraje najbardziej zainteresowane sprawami polskimi oraz od wieków prowadzące z Rzeczpospolitą konflikty zbrojne. Była to jawna ingerencja władców Rosji w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej. Te traktaty były jedną z przyczyn późniejszego upadku Polski, bowiem jakiekolwiek zmiany w ustroju Rzeczypospolitej natychmiast były negowane przez państwa będące związane traktatem z Rosją. Traktaty gwarantowały anarchię i pogłębiającą się destabilizację państwa polskiego, które dopiero w schyłkowym okresie trwania I Rzeczypospolitej próbowało wyrwać się z wpływów sąsiada ze wschodu.

Dla Rzeczypospolitej okres od drugiego dziesięciolecia XVIII wieku do lat dziewięćdziesiątych to zakończenie wojen z Turcją oraz Szwecją, a także spadek znaczenia tych państw na arenie międzynarodowej. Rzeczpospolita przestała aktywnie uczestniczyć w polityce międzynarodowej będąc coraz bardziej uzależniona od Rosji. Polska tracąca swoją pozycję w Europie Środkowo – Wschodniej na rzecz Rosji, a następnie Prus nie była w stanie – wobec konfliktów wewnętrznych – sama poradzić sobie z niebezpieczeństwem przed jakim stanęła w XVIII wieku. Sejm Niemy była jednak pod tym względem ważnym wydarzeniem w dziejach Rzeczypospolitej, bowiem dokonano na nim próby reformy państwa. Długotrwałe rokowania konfederatów z dworem królewskim dotyczyły również tematu ustroju Rzeczypospolitej. Obie strony miały na uwadze słabe strony naszego ustroju, które należało wyeliminować, zanim skorzystają z nich wrogowie Polski. Podczas Sejmu Niemego w 1717 roku podjęto decyzje dotyczące spraw: unii polsko – saskiej, systemu skarbowego, najwyższych urzędów w Rzeczypospolitej, spraw wojskowych oraz religijnych.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Sasi na tronie polskim”