Powstanie Wielkopolskie

Polskie wojny i konflikty zbrojne w okresie dwudziestolecia międzywojennego:
* powstanie w Wielkopolsce - 1918-1919
* powstania na Górnym Śląsku - 1919-1921
* wojna polsko-bolszewicka - 14 lutego 1919-12 października 1920
* wojna ukraińska - 1918-1919
* wojna litewska - oficjalnie do 1938 roku, a właściwie 1919-1920
* konflikty z Czechosłowacją - 1919-1920
Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Powstanie Wielkopolskie

Post autor: Warka » 08 lut 2011, 04:12

Powstanie wielkopolskie, czyli wystąpienie zbrojne ludności, przeciwko władzom niemieckim, rozpoczęło się 27.12.1918r. w Poznaniu, było odpowiedzią na demonstracje niemieckie przeciwko przyjazdowi Ignacego Jana Pederewskiego.
Celem powstania było uwolnienie Wielkopolski i Pomorza spod władzy niemieckiej. Wzięły w nim udział oddziały Straży Ludowej, Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego, Służby Straży i Bezpieczeństwa oraz ochotnicy. Do 15.01.1919r. wojska powstańcze wyzwoliły prawie całą Wielkopolskę (z wyjątkiem północno-zachodnich i południowych obrzeży prowincji poznańskiej), tocząc ciężkie walki, m.in. pod Rawiczem i Lesznem.
Cała historia Powstania Wielkopolskiego, zaczęła się 8 stycznia 1918r. Właśnie wtedy prezydent USA, W. Wilson, chciał pomóc Polsce odzyskać niepodległość. Naszczęście 3 czerwca premierzy rządów Francji, Anglii i Włoch, na konferencji w Wersalu przyjęli uchwałę stwierdzającą konieczność odbudowy niepodległego państwa polskiego.
Już 11 listopada 1918r. zakończyła się I wojna światowa i po 123 latach niewoli, Polska odzyskała upragnioną niepodległość .
Na ziemi wolsztyńskiej i rakoniewickiej trwały przygotowania do przejęcia władzy przez Polaków od znienawidzonego zaborcy pruskiego. 20 11. odbył się zjazd delegatów rad robotniczych i żołnierskich z całej prowincji. Dwa dni później w Wolsztynie powstała Powiatowa Rada Ludowa do kontroli poszczególnych urzędników niemieckich na stanowiskach kierowniczych. 24.11.1918r. na wiecu kilku tysięcy Polaków z całego powiatu babimojskiego, w tym z Rakoniewic przyjęto rezolucję: „My, Polacy, zamieszkali na Kresach Księstwa, na prastarej ziemi nadobrzańskiej, oświadczamy uroczyście, że mimo większej niewoli, mimo podłych zapędów germanizacyjnych zaboru pruskiego, czujemy się Polakami do szpiku kości, czujemy się dziećmi 25 milionowego narodu. Żądamy stanowczo by nas przyłączono do Wolnej Zjednoczonej Polski!”
Już dwa dni po tym niesamowitym wydarzeniu, ks. Alfons Graszyński polecił Stefanowi Jasińskiemu, aptekarzowi z Rakoniewic, utworzyć Straż Ludową. Była ona jednak pod ścisłą kontrolą władz pruskich.
2 grudnia w Wolsztynie odbył się zjazd niemieckich rad ludowych. Niemcy agitowali i zbierali podpisy pod petycjami, głównie we wsiach „olęderskich” zamieszkałych przez Niemców, za pozostawieniem powiatu w granicach Prus. 12 dni później, przez Rakoniewice (w kierunku Wolsztyna) przeszli wracający z frontu Polacy z przypiętymi do klapy biało-czerwonymi kokardami. W niektórych oknach wywieszono flagi narodowe.
W odpowiedzi na to w okolicznych wioskach, zaczęli tworzyć uzbrojone bojówki. W Gościeszynie, z inicjatywy ks. Alfonsa, utworzono polski oddział Straży Ludowej, który później uczestniczył w walkach powstańczych i wyzwalaniu Wolsztyna.
W nocy z 26 na 27 grudnia o godz. 300 zjawił się w Rakoniewicach pierwszy patrol polski, składający się z pięciu ludzi. Byli tam m.in. marynarz Janus z Grodziska, aptekarz Karwowski i Marian Szermer. Poinformowali oni Stefana Jasińskiego o całokształcie mającego wybuchnąć Powstania wielkopolskiego. Już na następny dzień rozpoczęło się ono w Poznaniu. 25 – 30 grudnia; powstańcy wielkopolscy wzmocnili pozycje wokół Ruchocic, zabezpieczając ewentualny atak Niemców na Grodzisk Wlkp. Po tym wydarzeniu, do Wolsztyna przybył silnie uzbrojony oddział Grenzschutzu pod dowództwem von Frankenberga. Obsadził głównie urzędy, dworzec i pocztę. Patrolował miasto, przeprowadzał rewizje w poszukiwaniu broni. Powstańcy wielkopolscy szybko i w zasadzie bez walk, rozbrajając Niemców, oswobodzili powiaty z przewagą ludności polskiej. W powiecie babimojskim Niemców było około 50% i nie udało się w ten sposób przejąć władzy. Na pomoc przyszły odziały powstańcze z już oswobodzonych powiatów. 3 stycznia Rakoniewice oswobodzono z jarzma pruskiego. Do miasta wkroczył dwustuosobowy oddział z Grodziska podporucznika Stanisława Siudę. Rozmiar powstańczej walki tak przerażał Niemców, że Rakoniewice oddali w ręce powstańców po kilku strzałach. Niemcy wycofali się do Rostarzewa i tam, w nocy, silnie obsadzili Rostarzewo i następnego dnia z rana wysłali dobrze uzbrojony batalion dla odbicia Rakoniewic. Dowódca polskich oddziałów podporucznik Stanisław Siuda był bardzo przezorny i dobrze ubezpieczył Rakoniewice. Przygotował również kontratak na wypadek natarcia Niemców. Umożliwił mu to stały napływ powstańców, których liczba wzrosła już do około 400 ludzi. Byli oni jednak uzbrojeni w 30%. Uderzenie Niemców z kierunku Rostarzewa i Stodolska powstańcy odparli bądź na zajmowanych stanowiskach, bądź też wykonując kontrataki. Walka obronna Rakoniewic trwała 16 godzin i zmusiła Niemców do odwrotu. Miasto udało się obronić dzięki odwadze powstańców, m.in. plutonowego A. Janusa, który dwukrotnie poderwał swoich żołnierzy do walki wręcz, na bagnety. Oddziały powstańcze, w tym ochotniczy oddział Rakoniewic, po odparciu ataku Niemców, ruszyły na Wolsztyn.
Staraniem Czerwonego Krzyża w Rakoniewicach powstał szpital wojskowy, z lekarzem Stęszewskim i Rostem. Kompletne wyżywienie i kwatery zapewnił powstańcom aptekarz Stefan Jusiński.
Po nieudanym szturmie Rakoniewic dowództwo niemieckie obsadziło siłami około 150 żołnierzy Rostarzewo, a pozostało wojsko wycofało do Wolsztyna. Tutejszy garnizon składał się z dobrze wyposażonych oddziałów Grenzschutzu, dysponujących bronią maszynową, baterią armat i oddziałem kawalerii. Ponadto wszyscy koloniści niemieccy mieszkający w tym rejonie zostali uzbrojeni, znacznie zwiększając siły nieprzyjacielskie. Oddziały polskie, przed atakiem na Wolsztyn, liczyły blisko 800 powstańców uzbrojonych w 80%. Podzielono je na trzy grupy. Jedna, złożona z oddziałów Wielichowa, Kościana, Wilkowa Polskiego, Stęszewa, Wielkich Łęk i Kamieńca pod dowództwem podporucznika Kazimierza Zenktelea, który dowodził też całością akcji, miała maszerować do Gościeszyna, omijając Rostarzewo i uderzyć niespodziewanie od południa na Wolsztyn. Drugą grupę stanowił oddział z Obry i okolicy pod dowództwem Nikodema Wojtkowiaka. Jego zadaniem było nacierać od zachodu, między jeziorami zbąszyńskimi i wolsztyńskimi i odciąć drogę nieprzyjacielowi. Trzecia grupa, obejmująca oddziały z Rakoniewic i Grodziska pod dowództwem podporucznika Stanisława Siudy, miała zdobyć Rostarzewo i nacierać na Wolsztyn od strony wschodniej i północnej.
W kolejnych dniach, przegrupowano oddziały i podprowadzono na podstawy wyjściowe do natarcia, które nastąpiło o godz.630 rano w niedzielę. Walki przebiegały zgodnie z założonym planem. Niemcy, nie mając wiadomości od swych oddziałów z Rostarzewa o zbliżaniu się powstańców, zostali zaskoczeni uderzeniem powstańców z Rakoniewic, Wielichowa, Gościeszyna, Adamowa pod dowództwem Kazimierza Zenktelera i Wojtkowiaka (warto tu dodać, że Gościeszyn zastał wyzwolony przez oddział powstańców z gościeszyńskich, który zorganizował hrabia Kurnatowski, właściciel Gościeszyna). Oddział nacierający od zachodu wprawdzie odparty, nie zmieniło to jednak ogólnej sytuacji. Powstańcy szturmujący Wolsztyn od południa wypierali Niemców z miasta zadając im poważne straty. Zacięte walki toczyły się przede wszystkim na cmentarzu ewangelickim, na poczcie i na dworcu. Do godz. 900 powstańcy zdobyli połowę miasta. W walkach zginął powstaniec Antoni Przybylski i trzech żołnierzy niemieckich. Wobec przewagi i osiągnięć powstańców Niemcy zamieszkujący w Wolsztynie wystąpili o zawieszenie broni. Rozpoczęły się pertraktacje, w których uczestniczyli przedstawiciele Polskiej Rady Ludowej, Niemieckiej Rady Ludowej i dowódcy obu wojsk: oddziałów powstańczych- Kazimierz Zentkteler i Granschutzu- von Frankenberg. W wyniku porozumienia oddziały obu stron miały opuścić miasto. Nagle Niemcy z nieznanych przyczyn zaczęli strzelać do powstańców w zachodniej części miasta. Wzburzeni powstańcy, wsparci dodatkowymi oddziałami przybyłymi z Obry, Kiełkowa, Żodynia, Siedlca i Chorzemina, wyparli zaskoczonych Niemców z miasta i rozbroili ich zdobywając znaczną ilość broni. W ten sposób szeregowi powstańcy przekreślili niekorzystne dla strony polskiej porozumienie i przyczynili się do ostatecznego opanowania Wolsztyna. Niemcy ponieśli w walkach o Wolsztyn poważne straty, tracąc na rzecz powstańców 4 armaty, 5 ciężkich i kilka lekkich karabinów maszynowych, 600 karabinów i z dużą ilością amunicji oraz całkowite wyposażenie szpitala wojskowego.
Podczas bitwy o Wolsztyn grupa powstańców pod dowództwem ppor. Stanisława Siudy toczyła bitwą z Niemcami o Rostarzewo. Grupę tą podzielono na dwa oddziały, z których jeden nacierał wzdłuż szosy Rakoniewice – Rostarzewo i napotkał tam zacięty opór; drugi, przechodząc Stodolsko, uderzył na Rostarzewo od północy. Szturm ten oraz odgłosy walki w Wolsztynie zadecydowały o wycofaniu się Niemców. Po opanowaniu Rostarzewa grupa ppor. Siudy posuwała się w kierunku Wolsztyna, jednak w walkach o miasto nie brała udziału, gdyż Wolsztyn został już oswobodzony. Wobec internowania Polaków w Zbąszyniu, podporucznik Stanisław Siuda polecił internowanie około 20 wyższych osobistości wśród Niemców w Wolsztynie, m.in. starostę von Lucke’go, pastora, który rzekomo strzelał za swego okna do powstańców i hrabinę Schlieffen z Wioski.
5 stycznia 1919r. Proboszcz parafii Gnin, ks. Różycki utworzył oddział powstańczy z mieszkańców swojej parafii. W nocy zaatakował uzbrojonych kolonistów niemieckich stacjonujących w szkole w Jabłonnie. Zaskoczeni Niemcy poddali się bez oporu oddając powstańcom broń i amunicję.
Następnego dnia, do Wolsztyna przybył porucznik Stanisław Siuda, nowy komendant odcinka frontu mianowany przez Dowództwo główne Powstania. Zorganizował wolsztyńską ochotniczą kompanię powstańczą, (która wkrótce walczyła z Niemcami pod Kopanicą, Babimostem, Kargową, nowym Kramskiem), oddziały Straży Obywatelskiej oraz polskie władze administracyjne.
Miesiąc później w walkach powstańczych polegli między innymi trzej mieszkańcy Gnina: Bartkowiak, Braun i Kaczmarek.
12 lutego nastąpiła zmasowana kontrofensywa wojsk niemieckich, które zajęły Babimost i Kargowę; w krwawych walkach zostali zatrzymani pod Kopanicą, Wielkim Grójcem i Nową Wsią Zbąską. Front ustalił się linii jezior obrzańskich i rzeki Obry.
Na cmentarzu parafialnym w Rakoniewicach odbył się pogrzeb, poległych 3 lutego pod Nowym Kramskiem, powstańców Stefana Wujca i Ignacego Todka. Na pomniku wyryto napis: „Życie swe młode dali Ojczyźnie w ofierze za Wolność!”
13 dni później zawarto pokój w Trewirze. Wzdłuż granic, wywalczonych przez wojska powstańcze terenów, wytyczono linię demarkacyjną.
26 marca podpisano zawieszenie broni na odcinku wolsztyńskim.
28 czerwca podpisano Traktat Wersalski. Powiat babimojski został podzielony. 741km2 przyznano Polsce, 286km2 pozostało w rzeszy Niemieckiej. Część Polska powiatu z miastami Wolsztynem, Rakoniewicami, Rostarzewem i Kopanicą utworzyła powiat wolsztyński. Rakoniewice i Rostarzewo tworzyły tzw. Komisariat obwodowy. W 1928r. Komisariaty nazwano wójtostwami obwodowymi. Pierwszym burmistrzem Rakoniewic po odzyskaniu niepodległości Polski został Stefan Jasiński- zasłużony aptekarz rakoniewicki, patriota, krzewiciel polskości, organizator i uczestnik powstania. Funkcę burmistrza pełni do marca 1920r.
Pierwszym kierownikiem szkoły i jej organizatorem był nauczyciel Karol Otto, urodzony w 1884r. (krótki okres pracy przerwała w dniu 8 kwietnia 1919r. nagła śmierć; pochowany na cmentarzu parafialnym w Rakoniewicach). Wkrótce po nim kierowanie szkoły powierzono Bronisławowi konopińskiemu.
Funkcjonuje polska siedmioklasowa Szkoła Powszechna. Kolejnym kierownikiem zostaje Antoni Szymanowski (od 1920r. do 1928r.) po nim kierownictwo szkoły obejmuje Władysław Kotrzewski, który przybył do Rakoniewic z pobliskich Śniat. W pamięci starszych Rakoniewiczan zachował się jako świetny organizator życie szkolnego, sumienny i wymagający od siebie i nauczycieli pedagog, przy tym zamiłowany malarz, szczególnie krajobrazów i martwej natury. Przy szkole uruchomiono dzielną placówkę przysposabiającą młodzież do rzemiosła (Publiczna Dokształcająca Szkoła Zawodowa), której kierownikiem był również Władysław Kotrzewski. Jej ukończenie było warunkiem przystąpienia do egzaminu czeladniczego. Nauczyciele polscy prowadzili wiele różnych kursów oświatowych i uczestniczyli w życiu społecznym i politycznym miasta. W polskiej szkole okresu międzywojennego uczyli m.in. Antoni Szymanowski, Bronisław Konopiński, Władysław Kotrzewski, Bruno Anders, Władysław Gawłowicz, Aniel Kolembianka, Wanda Krasucka- Pawłowska, Halina Kopianka, Oskar Lange, Jan Lipiński ( Pierwszy prezes Ogniska ZNP w Rakoniewicach), Edmund Pawłowski, Felicja Pieczyńska, Seweryna Roj i jej mąż Stanisław (zamordowany przez hitlerowców w VII Forcie w Poznaniu), Maria Ściągalska, Ewa Sudoł- Kumoch (jedna z pierwszych członków ZNP i członek Zarządu Powiatowego pod prezesurą Antoniego Sturnego), Maria Trumpusówna (w czasie działań wojennych zginęła od wybuchu bomby lotniczej), Andrzej Sawojka, Fryce Assmon (uczył tylko w 1939r. – jak się później okazało, aktywny gestapowiec w Warszawie w okresie okupacji hitlerowskiej).
2 grudnia 1919r. na rynku w Rakoniewicach odbyła się zbiórka i przegląd oddziałów powstańców wielkopolskich. Wielu z nich weźmie udział w obronie Ojczyzny przed nawałą bolszewicką w wojnie polsko-rosyjskiej 1920-1921 pod dowództwem Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Re: Powstanie Wielkopolskie

Post autor: Artur Rogóż » 20 lut 2011, 06:41

Powstanie wielkopolskie

Było zbrojnym wystąpieniem polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.

Powstanie wielkopolskie jest też ostatnim etapem tak zwanej "najdłuższej wojny nowoczesnej Europy"

Dramatycznie przebiegała walka o granicę zachodnią. W Poznańskiem pozostawały uzbrojone wojska niemieckie. Było tam jeszcze sporo niemieckich urzędników. Polacy nie mieli pewności, czy Wielkopolska zostanie przyznana do Polski. Postanowili nie czekać, a sami rozstrzygnąć o przynależności do Polski.

Na początku grudnia 1918 roku zwołano w Poznaniu Sejm Dzielnicowy, który uchwalił włączenie Poznania i okolic do państwa polskiego. Wybrana przez Sejm Naczelna Rada Ludowa organizowała administrację polską. Jednak Niemcy nie ustępowali i organizowali "bojówki", aby walczyć z ludnością polską.

26 grudnia do Poznania przybył Ignacy Paderewski, który powrócił z emigracji, aby objąć funkcję premiera w nowym rządzie. Następnego dnia zorganizowano wielką uroczystość patriotyczną. To święto zdenerwowało Niemców, którzy zaatakowali tłumy. Ludność Poznania natychmiast chwyciła za broń. Tak rozpoczęło się powstanie wielkopolskie. Wybuchło 27 grudnia 1918 roku.

Wkrótce Poznań został wyzwolony. Walki objęły rozległe obszary. Wodzem naczelnym wojsk powstańczych został generał Józef Dowbór-Muśnicki. 6 stycznia wyzwolono dworzec w Inowrocławiu. Krwawe walki toczyły się do połowy lutego 1919 roku i przyniosły Polakom pełne zwycięstwo.

Traktat wersalski

Gdy w Poznańskiem trwały zmagania polsko-niemieckie, w Paryżu rozpoczęła się konferencja pokojowa, kończąca I wojnę światową. Mocarstwa nie tylko ustalały warunki dla pokonanych Niemiec , ale tworzyły nową mapę Europy. Polskę reprezentował: Dmowski i Paderewski.

Po długich rozmowach i sporach podpisano traktat pokojowy w Wersalu pod Paryżem w czerwcu 1919 roku.
Bez żadnych ograniczeń przyznano nam Wielkopolskę (na której trwało powstanie),Pomorze Gdańskie bez Gdańska i okolic. Z dawnego okna na świat utworzono Wolne Miasto Gdańsk. O przynależności Warmii, Mazur, Powiśla oraz Górnego Śląska miała zadecydować ludność zamieszkująca te krainy.

Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Re: Powstanie Wielkopolskie

Post autor: Warka » 27 lut 2011, 06:52

Wielkopolska – kolebka państwa polskiego, zagarnięta została przez Prusy w czasie II rozbioru Polski w 1793 r. W latach 1794, 1806, 1848 Wielkopolanie zrywali się do walki, uczestniczyli w powstaniach i rewolucjach 1830, 1846, 1863 i 1905 r. w innych zaborach. Dzięki gospodarności i solidarności narodowej wygrali walkę z germanizacją. W dniu 4 listopada 1918 r. na odsiecz Lwowa wysłali pierwszy oddział.



Na ziemiach zaboru pruskiego główną siłą polityczną była narodowa demokracja, za najważniejszy ośrodek władzy uważano Komitet Narodowy Polski w Paryżu, który znalazł uznanie wszystkich mocarstw. Od wydarzeń, jakie następowały w Królestwie, starali się trzymać z daleka, gdyż w niepewnej sytuacji nie chcieli się pozbywać ochrony, jaką zapewniły im chwilowo władze niemieckie, a Piłsudskiego traktowali jako człowieka lewicy.



Naczelna Rada Ludowa powołana przez Sejm Dzielnicowy, zaczęła stopniowo przejmować władzę z rąk niemieckich i była przeciwna rozpoczynaniu walki zbrojnej. Przyczyny takiego stanowiska sformułował jej przewodniczący ks. Stanisław Adamski, który stwierdził, że Polacy powinni czekać na rozstrzygnięcia w sprawie granic, które zapadną podczas kongresu pokojowego.



Trudno jednak było utrzymać pokój, gdyż oprócz Straży Ludowej podległej Naczelnej Radzie Ludowej, w Wielkopolsce istniała tajna struktura POW, gotowa do działań zbrojnych przeciw Niemcom. Ponadto działania Polaków, zmierzające do oderwania ziem polskich od Niemiec, spowodowały reakcje w postaci wzrostu antypolskich posunięć władz niemieckich oraz mieszkającej w zaborze pruskim ludności niemieckiej.



W dniu 26 grudnia 1918 r. do Poznania przybył Ignacy Paderewski, entuzjastycznie witany przez rodaków. Walki wybuchły niespodziewanie. W czasie burzliwych demonstracji ludności polskiej na cześć przebywającego w Poznaniu Ignacego Paderewskiego zorganizowano kontrdemonstrację niemiecką. Podczas strać dwóch tłumów padły strzały. Walka rozszerzyła się błyskawicznie na całe miasto, które po kilku godzinach zostało prawie w całości opanowane przez Straż Ludową i POW. Za przykładem Poznania poszły inne miasta Wielkopolski, w błyskawicznym tempie tworząc oddziały zbrojne.

Powstańcom pospieszył z pomocą batalion Wielkopolan utworzony w Królestwie. Niemcy przewidując wybuch powstania przygotowali się wcześniej do obrony i stawili opór szczególnie tam, gdzie ludność niemiecka stanowiła większość.



Walki rozprzestrzeniły się na cała Wielkopolskę, gdzie przybrały jeszcze bardziej spontaniczny charakter. W małych miastach rolę organizatora powstania przyjęły na siebie Rady Żołnierskie opanowane przez Polaków. Lokalni dowódcy, działając bez głównego planu, ale zgodnie z logiką, opanowali węzły komunikacyjne i obiekty o charakterze strategicznym.



Już w pierwszych dwóch tygodniach powstańcy osiągnęli znaczny sukcesy. Na północy doszli do linii Noteci opanowując Inowrocław i Chodzież i Nakło na zachodzie doszli do Wielunia i Zbąszynia, na południu do Rawicza i Ostrowa Wielkopolskiego.



Naczelna Rada Ludowa, początkowo przeciwna działaniom zbrojnym i pokładająca nadzieje w konferencji pokojowej z czasem stanęła na czele powstania obejmując wadze na wyzwolonym obszarze 8 stycznia 1919 r. Ponadto wprowadziła polską administrację we wszystkich urzędach, szkołach sądach i innych instytucjach na terenie Poznańskiego. Przystąpiła też do tworzenia silnego wojska i powołała Główne Dowództwo Wojsk Wielkopolskich, na którego czele stanął, przysłany z Warszawy gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Szefem sztabu mianowano płk. Władysława Andersa. Wraz z nim przybyło do Wielkopolski wielu oficerów byłego I Korpusu oraz innych, delegowanych przez rząd w Warszawie.



W końcu stycznia 1919 r. Niemcy rozpoczęli ofensywę od Pomorza. Walki objęły z czasem całą linię frontu i były wyjątkowo ciężkie i krwawe, zwłaszcza pod Babimostem, Kcynią, Kargową i Rawiczem na południu. Trwały one do 16 lutego 1919 r., czyli do podpisania rozejmu w Rewirze zawartego pod naciskiem Francji.



Jednak w rzeczywistości wojna polsko-niemiecka przedłużała się Niemcy wprowadzali do akcji nowe formacje, a od maja rozpoczęli wielką koncentrację armii na granicach Prus, Wielkopolski i Śląska, i przygotowywali ofensywę nie tylko przeciw walczącej Wielkopolsce, ale również przeciwko pozostałym ziemiom polskim. Zmusiło to dowództwo polskie do zatrzymania działań na frontach ukraińskim i rosyjskim, i do przerzucenia wojsk na zachód. Kres zagrożeniu ze strony Niemiec położyło stanowcze ultimatum francuskiego marszałka Ferdynanda Focha, który zagroził anulowaniem rozejmu z Compiègne, a także z czasem popisanie traktatu wersalskiego.



W Powstaniu Wielkopolskim na szczególną uwagę zasługuje doskonała organizacja, dzięki, której Poznaniacy w krótkim czasie wystawili sprawną 60 tys. armię. Na jej czele stał początkowo mjr Stanisław Taczak i zdobywca Przemyśla mjr Julian Stachiewicz, a od stycznia 1919 r. gen. Józef Dowbor-Muśnicki.



Do podpisania traktatu wersalskiego Wielkopolska stanowiła odrębną dzielnicę, nie połączoną z resztą Polski. Poznaniacy wysyłali tylko swoje jednostki na odsiecz Lwowa. Od 1 sierpnia 1919 r. armia wielkopolska weszła w skład odrodzonego Wojska Polskiego.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Bitwy, wojny i kampanie”