Wykaz instytucji miast powiatu wałeckiego z lat 1931-1938

Głównym zadaniem II RP było umacnianie swej pozycji na arenie międzynarodowej – minister Aleksander Skrzyński podkreślał, że polityka zagraniczna ma dla Polski ogromne znaczenie. Największym dylematem było położenie pomiędzy Niemcami a ZSRR – osłabienie tych państw po I wojnie było zjawiskiem tylko przejściowym. Z tego względu Polska z uwagą śledziła wzajemne relacje między Niemcami a ZSRR.
Awatar użytkownika
Kazik36
Posty: 344
Rejestracja: 22 lut 2011, 06:05

Wykaz instytucji miast powiatu wałeckiego z lat 1931-1938

Post autor: Kazik36 » 07 sty 2013, 10:23

Przeglądając niemiecką dokumentację archiwalną natknąłem się na wycinek dwóch schematów, obrazujących wykaz instytucji "Kreis Deutsch Krone”. Schematy te pochodzą z lat 1931-1938. Napisane "szwabachą" (pismem gotyckim) owe źródła ukazują nam wiele ciekawych informacji o naszym regionie. Dowiadujemy się m.in. o tym, jakie urzędy znajdowały się w poszczególnych miastach i kto sprawował w nich określone funkcje. Niecodziennych informacji materiał dostarcza także o instytucjach kościelnych, oświatowych oraz wojsku, stacjonującym wówczas w "Garnison Deutsch Krone". Tak właśnie u nas wyglądało do roku 1945, kiedy wszystko było w rękach Niemców.

Oto wykaz instytucji miast powiatu wałeckiego z lat 1931-1938:

..:: Deutsch Krone (Wałcz)

bürgermeister (burmistrz): Adolf Sperling
przewodniczący rady miasta: Paul Schach
rada miejska: Bröcher, Beckmann, Schikora, Schulz, Thomas
urzędnicy (beamte): Baumeister, Barlow, Bigalke, Schmude, Hoffmann, Manthen, Affeldt, Eilert, Ullmann
leśniczy (förster): Wolff, Sembach
kierownik gazowni i elektrowni: Wiegmann
inspektor kanalizacji: Rur
dyrektor budownictwa: dr Zerbe
Landratsamt Deutsch Krone (landratura):
- landrat: dr Ortner
- inspektorzy: dr Mellin, Teschte, Heinze, Haupt, Blod

Kreisausschuss Deutsch Krone (wydział powiatowy):
- landrat: dr Ortner
- zastępcy: Schwinning, Bartlewski
- inspektorzy: Ritz, Mielke, Groth, Jung, Heitmann, Krebs, Beste, Ewert, Boertz

Kreisbank Deutsch Krone (bank powiatowy):
- dyrektor: Bartlewski
- zastępca: Sand

Arbeitsamt Deutsch Krone (urząd pracy):
- dyrektor: dr Dieme
- zastępca: Neu

Finanssamt (urząd skarbowy):
- naczelnik (vorsteher): Schnitter
- zastępca: Bizchoff
- inspektorzy: Streich, Buchholz, Roprecht, Schoenemann, Behrens, Schirrmacher, Schirm, Uppelins, Schöne, Priebe, Bandemer, Tetzlaff

Katasteramt (urząd katastralny):
- kierownik: Thiele
- inspektorzy: Walther, Rühl, Schmidt

Gewerbeaussichtamt (urząd inspekcji pracy):
- doradca: inż. dypl. Steinert

Zollamt (urząd celny):
- kierownik: Behrendt

- komisariaty:
- Deutsch Krone (Wałcz) – Gatowski, Bogt, Ritz, Wiesner, Richter
- Tütz (Tuczno) – Sinnig, Reichert, Bagel
- Märkisch Friedland (Mirosławiec) – Willfchütz

Kreisarzt (szpital powiatowy):
- lekarz powiatowy: dr Bott
- weterynarz: Sabazkn

Amtsgericht Deutsch Krone (urząd sądowy):
- sędzia (richter): dr Schmidt, Clauditz
- assessor: Schilkowski, Winkowski
- inspektorzy: Richter, Lipinski, Demarczik, Heitmann, Reander, Müller, Zocholl, Rudow, Renn, Schmidt

Postamt (urząd pocztowy):
- naczelnik: Sperling, zastępca: Beier
- urzędnicy: Zifak, Eggert, Medenwald, Fölske, Karbofchewski, Flatau, Polzin, Fitting, Atke, Badbarth, Bufe, Schalow, Lendler, Stark, Rehbein, Briefe, Benske
- telegrafistki: Charlotte Eichbaum, Martha Schur, Martha Thielemann, Maria Schulz, Elisabeth Thielemann, Käthe Wachholz, Margarete Medenwald, Helene Krüger, Käthe Ragufe

Garnizon wałecki – „III. Batl. 4. (Preussisches) Inf.=Regt” (Zugleich Standortkommando Deutsch Krone):
- komendant: major Dehmel
- adiutant: Effer
- rzecznik prasowy: Böltzig
- lekarz garnizonowy: dr Kubert
- wojskowy szef wydziału finansowego: Reineke, Petersen
- administracja garnizonowa: Knauer, Gutgelück
- szef orkiestry wojskowej: T. Müller
- kierownik wydziału naukowego: Morgenstern
- szefowie kompani: Schulzen, Gollnick
- oficerowie kompani: Bott, Correns, Gabriel, Löntved

Schulrat Deutsch Krone I/II:
- radcy szkolni: Neumann, Buchholz

Eichamt Deutsch Krone:
- kierownik: Schröder

Bahnhof Deutsch Krone:
- naczelnik kolei: Mühlaft
- zastępca: Umnus
- pracownicy kolei: Krakau, Kalmutzki, Kamlowski, Witt, Köllner, Defterle, Lehmann, Hermann, Bodemann, Zadow, Buske, Degler, Wegner
..:: Märkisch Friedland (Mirosławiec)
bürgermeister (burmistrz): Johannes Gburek
urzędnicy: Bierig, Adam, Tfchirch, Taeger
Amtsgericht (urząd sądowy):
- sędzia: Bod
- inspektorzy: Krienke, Berk

Postamt (urząd pocztowy):
- naczelnik: Bahrke
- urzędnicy: Zaftrow, Schmidt, Rutz, Hinze, Scheel, Johlitz
..:: Schloppe (Człopa)
sekretarz miasta i policji: Wendland
urzędnicy: Bettin, Baumgart, Benkendorf
Amtsgericht (urząd sądowy):
- sędzia: Uthemann
- inspektorzy: Preuss, Forsten, Ranst, Taube, Scharmer

Postamt (urząd pocztowy):
- naczelnik: Schünke
- urzędnicy: Rohlmeier, Neumann, Frase, Radtke, Schäler, Bentz
- telegrafista: Haafe
..:: Tütz (Tuczno)

burmistrz: Lüdtke
sekretarz miasta i policji: Knaps
urzędnicy: Rehbein, Seiffert

Postamt (urząd pocztowy):
- naczelnik: Weiland
- asystenci: Thrun, Stelter
- urzędnicy: Tilsner, Wolk, Witulski
- telegrafista: Altenburg
..:: Placówki oświatowe (wybrane z 90 miejscowości)

Deutsch Krone (Wałcz):
- rektor szkoły ewangelickiej: Stahl
- rektor szkoły katolickiej: Rehmer

Märskich Friedland (Mirosławiec):
- rektor: dr Bufch

Schloppe (Człopa):
- rektor: Freitag
- nauczyciel katolicki: Dofch
Tütz (Tuczno):
- nauczyciel ewangelicki: Steffen
- nauczyciel katolicki: Radke
Lüben (Lubno):
- nauczyciel: Kraule

Quiram (Chwiram):
- nauczyciel: Kaczinski

Zützer (Szczuczarz):
- nauczyciel: Beetz

Knakendorf (Rzeczyca):
- nauczyciel: Karczewski

..:: Instytucje kościelne
Evangelische Superintendentur Deutsch Krone:
- superintendent: pfarrer (proboszcz) Rothländer

Katolisches Dekanat Deutsch Krone
- siedziba: Schrotz (Skrzatusz)
- dziekan: Krüger

Kościoły ewangelickie i ich proboszczowie:
- Brotzen (Broczyno): Sterke
- Deutsch Krone (Wałcz): Rothländer, Greger
- Gr. Wittenberg (Szydłowo Krajeńskie): Benzlaff
- Latzig (Laski Wałeckie): Müfchner
- Lebehnke (Stara Łubianka): Lüpke
- Lüben (Lubno): Loerke
- Märskich Friedland (Mirosławiec): Hattendorf
- Neugolz (Golce): Kondert
- Rosenfelde (Różewo): Milke
- Schloppe (Człopa): Drews
- Tütz (Tuczno): Kropp
- Zippnow (Sypniewo): Corfepius

Kościoły katolickie i ich proboszczowie:
- Deutsch Krone (Wałcz): Wilhelmi
- Breitenstein (Dobino): Brofig
- Dyck (Dzikowo): Sobolewski
- Freudenfier (Szwecja): Scheda
- Kl. Nakel (Nakielno): Roenfpiefz
- Knakendorf (Rzeczyca): Steinke
- Krummfliess (Pokrzywnica): Rehbronn
- Marzdorf (Marcinkowice): Weimann
- Mellentin (Mielęcin): Garske
- Rederitz (Nadarzyce): Dealer
- Rose (Róża Wielka): Klawitter
- Schloppe (Człopa): Kluck
- Schrotz (Skrzatusz): Krüger
- Tütz (Tuczno): Gramfe
- Zippnow (Sypniewo): Buks
Odtwarzanie dziejów na podstawie nazw instytucji i ich jednostek ma różną wartość, w zależności od tego co stanowi przedmiot dociekań. Nie wolno jednak lekceważyć takich zagadnień, są one bowiem niekiedy podstawą do zrozumienia wydarzeń społecznych w danym mieście czy regionie.
Przemysław Bartosik

ODPOWIEDZ

Wróć do „Ustrój, polityka zagraniczna”