Zygmunt Podhorski

Obszerny opis dziejów całości życia oraz dokonań wybitnej postaci.
Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Zygmunt Podhorski

Post autor: Artur Rogóż » 19 maja 2011, 16:06

Zygmunt Podhorski ps. "Zaza" (ur. 25 maja 1891, zm. 12 września 1960) – generał brygady Wojska Polskiego.

Urodził się 25 maja 1891 w majątku Popudnia w powiecie lipowieckim guberni kijowskiej na obecnych terenach Ukrainy. Pochodził z rodziny wywodzącej się z kniaziów rosyjskich, osiadłej w Polsce w XVI wieku. Uczył się w Warszawie, w 1909 zdał maturę polską, a następnie eksternistycznie rosyjską. Odbył następnie służbę wojskową w rosyjskim 9 Pułku Bugskich Ułanów w Białej Cerkwi. W latach 1911-1913 studiował na Studium Rolniczym UJ w Krakowie. W trakcie studiów, w 1911, został awansowany na chorążego. Pracę dyplomową złożył latem 1914, lecz w obliczu wybuchu wojny opuścił austriacki Kraków, unikając internowania. Dyplom inżyniera rolnika uzyskał dopiero w połowie lat dwudziestych.


Grob rodziny PodhorskichPodczas I wojny światowej walczył w kawalerii rosyjskiej. Został dowódcą plutonu w 9 Pułku Bugskich Ułanów, w marcu 1915 awansowany został na korneta (podporucznika). Wyróżnił się podczas szarży przeciw Austriakom pod Krzywoluką 20 października 1915, w której został dwukrotnie ranny. Po leczeniu powrócił w maju 1916 do pułku, w którym walczył do lutego 1917. Na skutek swoich starań, Podhorski uzyskał przydział do polskiego 1 Pułku Ułanów, gdzie został dowódcą plutonu, a następnie szwadronu. Wyróżnił się podczas szarży pod Krechowcami 24 lipca 1917, za co został odznaczony Oficerskim Krzyżem Św. Jerzego i żołnierskim Krzyżem Św. Jerzego. W sierpniu 1917 awansował na porucznika. Od września 1917 Pułk wchodził w skład 1 Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego. Po rozbrojeniu Korpusu przez Niemców w maju 1918 i jego demobilizacji, Podhorski przebywał w oddziałach polskich na Kubaniu. Czasowo był attaché wojskowym przy polskim przedstawicielstwie w Kijowie. 3 listopada 1918 powrócił do Polski.

Tuż po powrocie, Podhorski był jednym z głównych organizatorów odtworzonego 1 Pułku Ułanów, który uzyskał następnie miano Ułanów Krechowieckich. 11 listopada 1918, dowodząc szwadronem ułanów, zajął koszary przy ul. Koszykowej w Warszawie, rozbrajając żołnierzy niemieckich i uzyskując wyposażenie dla pułku. 6 grudnia 1918 uzyskał awans na rotmistrza oraz został kwatermistrzem 1 Pułku Ułanów. Uczestniczył w walkach pułku pod koniec 1918 na południowy wschód od Przemyśla, w ramach odsieczy Lwowa. Od kwietnia 1919 dowodził dywizjonem pułku. Podczas wojny polsko-radzieckiej, w lutym 1920, powierzono mu dowództwo szwadronu zapasowego 1 Pułku Ułanów w Tarnowie, a w lipcu otrzymał awans na stopień majora. 27 lipca 1920 objął dowodzenie 203 Ochotniczego Pułku Ułanów, z którym uczestniczył w walkach bitwy warszawskiej w rejonie Ciechanowa. 9 września 1920 powierzono mu dowództwo 1 Pułku Ułanow Krechowieckich. Pułkiem tym dowodził do 29 lipca 1927.

Po wojnie Zygmunt Podhorski był jednym z inicjatorów osadnictwa wojskowego na Kresach Wschodnich. W 1924 awansował do stopnia pułkownika. W 1927 ukończył wyższy kurs oficerski we Francji, po czym mianowano go komendantem Obozu Szkolnego Kawalerii w Grudziądzu, przeorganizowanym w 1928 na Centrum Wyszkolenia Kawalerii. Uważany jest przez wielu za najwybitniejszego komendanta CWK. Szkołą tą komenderował do lipca 1935. Publikował również artykuły poświęcone zagadnieniom organizacji i wyszkolenia kawalerii. W latach 1935-1936 był dowódcą 13 Brygady Kawalerii w Płocku, a następnie Suwalskiej Brygady Kawalerii w Suwałkach. 19 marca 1938 otrzymał awans na generała brygady.

Podczas kampanii wrześniowej 1939, gen. bryg. Zygmunt Podhorski dowodził Suwalską Brygadą Kawalerii, wchodzącą w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew". Czasowo, w dniach 9-10 września, sprawował dowództwo SGO "Narew". W tych dniach Brygada uczestniczyła w ciężkich walkach pod Zambrowem. 11 września objął dowodzenie Grupy Operacyjnej Kawalerii, w skład której weszła Suwalska BK i Podlaska Brygada Kawalerii. Wyprowadził następnie grupę z okrążenia i przebił się do Puszczy Białowieskiej, gdzie 20 września zreorganizował grupę w Dywizję Kawalerii "Zaza", nazwaną tak od jego pseudonimu. Dowodząc dywizją usiłował w walkach przebić się na południe, celem połączenia z pozostającymi siłami polskimi. W ostatnich dniach września 1939, podporządkował Dywizję Samodzielnej Grupie Operacyjnej "Polesie", dowodzonej przez gen. bryg. Franciszka Kleeberga. W składzie SGO "Polesie" wziął udział w ostatnich walkach kampanii wrześniowej, pod Kockiem. Po kapitulacji 5 października 1939, gen. Zygmunt Podhorski dostał się do niewoli niemieckiej. Przez wielu historyków jest oceniany jako jeden z najlepszych polskich dowódców kampanii.

Przebywał początkowo w obozach jenieckich (oflagach) w Koenigstein, Hohnstein i Johannisbrunn, a następnie od kwietnia 1942 do wyzwolenia 5 kwietnia 1945 w oflagu VIIA Murnau. Wchodził tam w skład kierownictwa konspiracji obozowej, będąc szefem wywiadu i kontrwywiadu. 19 czerwca 1945 został wcielony do służby w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, oraz mianowany zastępcą dowódcy Bazy 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Od 1946 działał w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii. Po demobilizacji zamieszkał z rodziną w Londynie. Uczestniczył w emigracyjnej działalności politycznej, będąc w stronnictwie gen. Władysława Andersa, a także działalności społecznej i kombatanckiej. Był przewodniczącym Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej. Publikował opracowania historyczno-wojskowe na łamach polskiej prasy emigracyjnej. Zmarł 12 września 1960 w Londynie. Pochowany na Brompton Cemetery.

Odznaczony był m.in.: Orderem Virtuti Militari klasy V i IV, Orderem Odrodzenia Polski kl. IV, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (kilkakrotnie), Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, francuską Legią Honorową, jugosłowiańskim Orderem Małego Orła kl. III i innymi.

Bratem Zygmunta Podhorskiego był pułkownik Włodzimierz Podhorski.

Bibliografia
Polski Słownik Biograficzny, T.XXVII/I, Zeszyt 112, Ossolineum 1982
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_Podhorski

ODPOWIEDZ

Wróć do „Biografie”