Legenda dynastyczna – czyli Państwa Polskiego ”baśniowe” poc

Od najdawniejszych czasów Słowianie zamieszkiwali ziemie położone na północ od Sudetów i Karpat. Zachodnią granicę terenów słowiańskich stanowiły rzeki : Odra i Nysa Łużycka. Na północy Słowianie osiągali wybrzeża Morza Bałtyckiego pomiędzy ujściem Odry i Wisły. Pierwotne puszcze wzdłuż jezior między dolnym biegiem Wisły i Niemna oddzielały Słowian od ich sąsiadów Prusów i Litwinów. Na wschodzie siedziby Słowian docierały do środkowego Dniepru.
Awatar użytkownika
Warka
Posty: 1577
Rejestracja: 16 paź 2010, 03:38

Legenda dynastyczna – czyli Państwa Polskiego ”baśniowe” poc

Post autor: Warka » 12 paź 2012, 23:00

Legenda dynastyczna – czyli Państwa Polskiego ”baśniowe” początki.
Aby dowiedzieć się jakie były początki państwa Polskiego musimy przenieść się w
odległe czasy średniowiecza. Okres ten, możemy poznać dzięki czytaniu starych kronik i
dokumentów oraz poprzez wyniki pracy archeologów. W okresie średniowiecza językiem
pisanym była łacina, dlatego stare kroniki to kroniki łacińskie. Na szczęście (dla ludzi nie
znających łaciny) większość z nich została przetłumaczona na język polski.
Jedną z najbardziej znanych polskich kronik opowiadających o początkach naszego
państwa jest „Kronika polska” spisana przez Galla Anonima. Została ona napisana na zlecenie
księcia Bolesława Krzywoustego. Początki Polski w niej przedstawione, to legenda,
opowiadająca o przejściu władzy w ręce rodu Piastów. Protoplastą tego rodu był Piast, od
jego imienia wszyscy jego potomkowie są nazywani Piastami. Na tronie księstwa zasiadać
mieli jego syn, wnuk i kolejni z rodu (tj. między innymi Siemowit, Lestek, Simomysł i
Mieszko I).
Mieszko jest pierwszym władcą, którego imię zostało zapisane w obcych dokumentach
(tzn. nie pochodzących z Polski), dlatego jest uważany za pierwszego władcę historycznego.
Również imiona jego przodków są dzisiaj w większości uznawane przez historyków za
prawdziwe, (naukowcy uważają, że nie jest to legenda, i że władcy o imionach – Siemowit,
Lestek i Siemomysł żyli naprawdę).
A oto jak przedstawia legendę piastowską najstarszy polski kronikarz Gall:
Według kroniki spisanej przez niego w XII wieku, władcą, który rządził w Gnieźnie był
zły Popiel. Gdy Popiel organizował ucztę związana z postrzyżynami swych synów, do jego
zamku zapukali wędrowcy, prosząc o pożywienie i gościnę, ale Popiel kazał ich przegnać.
Wędrowali, więc dalej aż trafili na chatkę leżącą na uboczu grodu Popiela. W chatce tej
mieszkał ubogi Piast i jego żona Rzepka. W tym dniu w ich chacie również odbywała się
uroczystość związana z postrzyżynami syna. Z otwartymi ramionami przyjęli oni wędrowców
i poprosili, by przyłączyli się do ucztujących. Goście „postrzygli” piastowego syna i nadali
mu imię Siemowit.
Wędrowcy przepowiedzieli chłopcu, że kiedyś będzie władał swoim rodem. Po wygnaniu
Popiela, ludzie wybrali go na nowego władcę. Później na tronie zasiadł jego syn Lestek.
Gall, bardzo niewiele pisze o dokonaniach syna Siemowita – Lestka i jego wnuka –
Siemomysła. Dużo więcej możemy dowiedzieć się z Kroniki o losach Mieszka. Jak głosi
legenda przez siedem lat po urodzeniu był ślepy. Dopiero podczas postrzyżyn chłopiec
odzyskał wzrok. Największą zasługą Mieszka (oprócz powiększenia terytorium państwa) było przyjęcie
chrześcijaństwa. Wcześniej na naszych ziemiach panował kult pogańskich bożków
związanych m.in. z siłami przyrody. Dzięki przyjęciu, chrztu do naszego kraju zaczęli
przyjeżdżać m.in. wykształceni zakonnicy. Nie groził też od tej pory księstwu najazd obcych
państw, które chciałyby nawracać państwo Mieszka. Przed przyjęciem chrztu, do kraju
Mieszka przybyła jego przyszła żona, księżniczka czeska Dobrawa. Gall pisze, że to dzięki
niej Mieszko się nawrócił. Historycy jednak uważają, że chrzest był następstwem sojuszu z
Czechami, który był skierowany przeciw wspólnemu wrogowi.
Kolejnym opisywanym w Kronice władcą jest pierwszy król Polski – Bolesław Chrobry.
Bolesław był synem Mieszka. Gall w swojej kronice poświęca mu dość dużo miejsca.
Bolesław kontynuował podboje zapoczątkowane przez swojego ojca. Za jego panowania nasz
kraj przeżywał rozkwit. Władca ten zaczął też, jako pierwszy bić monety.
Ważnym wydarzeniem, jakie miało miejsce za życia Bolesława był przyjazd do Gniezna
cesarza – Ottona III. Cesarz przybył na pielgrzymkę do grobu św. Wojciecha, który mieścił
się w Gnieźnie. Otton znał Wojciecha osobiście, chciał też poznać władcę naszego kraju o
którym wiele słyszał. Spotkanie odbyło się w roku 1000. Cesarz podarował Bolesławowi
włócznię św. Maurycego oraz gwóźdź z Drzewa Krzyża Świętego. Bolesław przygotował na
przybycie gościa takie wspaniałości, że podczas uczty cesarz zdjął diadem ze swojej głowy i
założył go Bolesławowi. „Nie godzi się takiego i tak wielkiego męża, jakby jednego spośród
dostojników, księciem nazywać lub hrabią, lecz [wypada] chlubnie wynieść go na tron
królewski i uwieńczyć koroną.” Tak też się stało, Bolesław został koronowany jednak dopiero
w roku 1025.
Najciekawsze pytania i odpowiedzi:
1. Dlaczego z okresu średniowiecza mamy tak mało kronik i dokumentów ?
Wróćmy do historii – w średniowieczu bardzo niewielu ludzi potrafiło pisać i czytać.
Bardzo często nawet sam władca – król czy książę tego nie potrafił. Nie było to uważane za
ujmę. Jednymi z nielicznych ludzi posiadających wykształcenie i posługujących się „piórem”
byli duchowni – zakonnicy, księżą. Oni to w swych skryptoriach – (miejscach gdzie
przepisywano i pisano księgi) spisywali dokumenty i kroniki. Pisali ręcznie dlatego też
zajmowało to bardzo wiele czasu, drogi był też pergamin – czyli materiał na którym pisano.
Dlatego też bardzo niewielu ludzi mogło sobie pozwolić na posiadanie ksiąg. 2. Co to jest kronika?
Kronika to księga, w której są opisywane np. dzieje jakiegoś narodu. Najbardziej znana
polska kronika opisująca dzieje średniowiecza to Kronika Galla Anonima. Gall, na zlecenie
władcy – Bolesława Krzywoustego spisał jego czyny oraz dzieje jego przodków. Aby inni
ludzie mogli je poznać i aby udowodnić jak długą tradycją na tronie Polskim mogą się
pochwalić Piastowie. Kronikarz, czyli osoba spisująca kronikę często używała fantazji i
przekazywała fakty w postaci legend czy baśni.
3. Czym były postrzyżyny?
Postrzyżyny to uroczystość związana z przejściem chłopca w dorosłość. Do ok. siódmego
roku życia chłopcem opiekowała się matka, natomiast później przechodził on pod opiekę
swego ojca, który uczył go pracować. Podczas uroczystej uczty, chłopiec miał obcinane włosy
(długie włosy były symbolem dzieciństwa) , i nadawano mu imię.
4. Czy imiona legendarnych władców mają jakieś znaczenia?
Imię to osobista nazwa. Wiele imion ma jakieś znaczenie. Także imiona pierwszych
legendarnych Piastów niosły ze sobą znaczenia, które mówiły o ich „przeznaczeniu” –
przyszłości , i tak np. Siemowit oznacza – pan swojego rodu, (od siemo – ród, rodzina i wit –
władca) , natomiast Siemomysł to ten, który myśli o swojej rodzinie (mysł – myśleć).
5. Jak wyglądał Mieszko ?
O Mieszku wiemy niewiele. Nie wiemy jak wyglądał (nie wiadomo też jak wyglądali jego
następcy) ponieważ nie zachował się żaden portret ani żadna podobizna z czasów jego życia.
Wszystkie jego późniejsze podobizny są wyrazem wyobraźni ich twórców. Najbardziej
popularne wizerunki władców polskich zostały narysowane przez Jana Matejkę (to te same,
które m.in. możemy oglądać na banknotach np. 10 zł – Mieszko I, 20 zł – Bolesław Chrobry).
Jedyne czego możemy się domyślać o pierwszych Piastach to np. jak się ubierali, czy jak
wyglądały atrybuty ich władzy np. korony.
6. Gdzie mieszkali pierwsi władcy?
Według zarówno kronikarzy jak i odkryć archeologicznych pierwsi Piastowie rezydowali
w dzielnicy zwanej dzisiaj Wielkopolską. Ich główne grody to Gniezno, Giecz czy Ostrów
Lednicki. Odkryto tam pozostałości grodów, zabudowań kościelnych, oraz bardzo bogate
ozdoby i uzbrojenie. 7.Kim był św. Wojciech ?
Wojciech tak jak Dobrawa pochodził z Czech. Był duchownym, biskupem Pragi. W
czasach gdy żył, w sąsiedztwie państwa Polańskiego część ludów wyznawała jeszcze wiarę w
pogańskich bożków, dlatego została zorganizowana wyprawa tzw. misja chrystianizacyjna
podczas, której duchowni mieli ich przekonać do wiary w jednego Boga. Jednym z takich
duchownych był Wojciech. Udał się on do pogańskich Prus. Podczas tej misji został
zamordowany za wyznawaną wiarę. Bolesław Chrobry wykupił jego ciało z rąk pogan. W
późniejszym okresie stał się on pierwszym polskim świętym.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Czasy przed powstaniem państwa polskiego ogólnie”