wybór piosenek harcerskich

Klęska kampanii wrześniowej rozpoczęła najciemniejszy okres historii Polski. III Rzesza szybko rozpoczęła wdrażanie polityki terroru i eksterminacji ludności żydowskiej, w ślad za którą miały pójść kolejne ”niższe” rasy. Olbrzymie prześladowania czekały też tych, którzy znaleźli się po radzieckiej stronie granicy.
Awatar użytkownika
Husarz
Posty: 822
Rejestracja: 31 paź 2010, 04:37

wybór piosenek harcerskich

Post autor: Husarz » 14 maja 2013, 00:13

Dzisiaj kolejna rocznica Akcji pod Arsenałem - i znalezisko historyczne znaleziskiem historycznym, ale postanowiłam odwołać się do swojej pamięci i, w jakiś tam sposób do doświadczenia harcerskiego (nie ograniczonego tylko do Warszawy i do Powstania, poniżej kielecczyzna czy Śląsk). O harcerzach i wojnie z innej strony: wybór kilku piosenek harcerskich podejmujących; upamiętniających ten temat. Mniej i bardziej znane. Miłego... słuchania i pobudzania pamięci.

"Ballada rajdowa" - zwana również "Balladą o harcerzu". Umiejscowienie, pochodzenie: kielecczyzna. Temat: ofiara młodego chłopaka, krzyż w lesie. Wiek: 16 lat, patriotyzm i ofiara.

"Hymn Szarych Szeregów" - nie wiem jak w innych środowiskach, ale w moim raczej to był mało znany utwór: chociaż powinno być podstawowe, bo to przecież podstawowy tekst.
O czym? Determinacja, wspólnota, wspólne działanie, podkreślona młoda siła i determinacja - "naród z orłami, sztandarami". Podkreślenie mocne polskości.

"Szare szeregi" - to znowu bardzo znane, bardzo podstawowe. Dość miła melodia, dość śpiewne. Podejmowane nawet przez najmłodszych harcerzy (pion harcerski, klasy 4-6 podstawówki). Raczej poruszające, podkreślenie bohaterstwo, znów ofiara (tematy, motywy utworów się powtarzają, to prawda - każdy podejmuje temat na swój sposób). Wielokrotne podkreślenie "opaski biało-czerwonej". Zauważa się "chłopięcość", młody wiek - odpowiedzialne decyzje ponad wiek.

"Pałacyk Michla" - pozwalam sobie na kilka aranżacji, są ciekawie różnorodne. Oficjalny hymn Batalionu Parasol, jednego z bardziej kojarzonych (więcej o batalionie - książka Aleksandra Kamińskiego: "Zośka i Parasol").
Raz Dwa Trzy
Z "Zakazanych piosenek" (polecam cały film!)
W trochę innej, bardziej charakterystycznej aranżacji - zespół Percival
I skoro "Uprising" to koniecznie, trzeba (choć to trochę odchodzi w bok): Sabaton, "Uprising" (bardzo dobre, bardzo... tragiczne, mocno emocjonalne - i przede wszystkim, wyraziste)

I utwór ludzi, których spotkałam gdzieś na harcerskim szlaku, przygotowany na Zlot ZHP w Kielcach w 2007 roku. W tej formie, przepraszam, nie znalazłam lepszej - ale ciekawe, "oni stali murem, byś mógł spokojnie spać" - warto go wrzucić pomimo jakichś tam zakłóceń pod koniec. Hufiec ZHP Dąbrowa Górnicza.
(***, "Nowy dzień wstaje")

Utwór zdecydowanie ulubiony wśród moich harcerzy, złapałam go kiedyś, przypadkiem, gubiąc się w internetach. Dlaczego ciekawy? Podkreślenie podobieństwa dwóch grup młodych ludzi - i jednocześnie oddalenie ideologiczne młodych. Zastanowienie, porównanie dwóch młodości, okresów nastoletnich: dzieciństw nawet. I jakiś, ja wiem, apel o powrócenie, przywrócenie ideologii dawnych czasów.
"Pytania" (***"Gdzie jesteście Rudy, Alku, Zośko")

Znane powszechnie, ale też warte, cały album jest wytworem, o którym warto wspomnieć. Stworzony przez zespół tworzący jakiegośtam rocka, przy wsparciu Muzeum Powstania Warszawskiego. Kilkanaście naprawdę interesujących i dobrych aranżacji. Przykładowe trzy.
Lao Che - Stare Miasto
Lao Che - 1939/Przed burzą
Lao Che - Godzina W

Tutaj Śląsk i wojna z perspektywy Śląska, legendarna Wieża Spadochronowa (i mit/legenda/fakt) - zrzucanie harcerzy z Wieży i podjęty temat, podejmowany ciągle: prawdy tudzież nieprawdy tegoż. Zestawienia wypowiedzi historyków i obserwatorów. Polecam pogrzebać głębiej w internecie, zwykle zaciekawienie i drążenie zaczyna się od przeczytania, inicjującego wszystko już dawno, Kazimierza Gołby i jego "Wieży Spadochronowej".
Śpiewane powszechnie, Hufiec ZHP Katowice jest imienia Obrońców Wieży Spadochronowej. Dość poważne, znane. Sporo patosu - ale ładne.
"Archanioły śląskiej ziemi"

Podobnie jak wcześniej, nawet tytuł się powiela - o Szarych Szeregach w wersji... gorzowskiej. Jakaś drobna, pewno lokalna piosenka, pamiętam, że moi harcerze usłyszeli ją raz i podchwycili w mig. Jest, znowu, dość przejmująca. Zestawienie dwóch rzeczywistości: młodości niewinnej, bezproblemowej i obciążonej odpowiedzialnością, ciężkim doświadczeniem wojennym: i silniejszym patriotyzmem. I pomimo tych, dość wyraźnych różnich, podobieństwo - młodości po prostu.
Miałam na dysku, wrzuciłam na wrzutę - kilka lat temu to wyszukałam, nie pamiętam, nazywam to gorzowską wersją "Szarych Szeregów" - z powodu frazy w ostatniej strofie.
"Szare Szeregi - Gorzów"

Kolejne - podkreślenie bohaterstwa, dzieciństwa utraconego, podobieństwa i różnice generacyjne. Porównanie do ptaka, doszukiwanie się, potrzeba wartości we współczesnym świecie. Tutaj ważny wiek umierającego: 10 lat.
"Tak jak ptaki"

Znowu, młodzi, ofiara - ale tutaj przede wszystkim ważna ostatnia strofa, pobudzenie do myślenia i do aktywności, do wzbudzenia pamięci i refleksji. W nawiązaniu, w treści - Wieża spadochronowa (wg Gołby jej obrońcy byli młodymi ludźmi, przed dwudziestym rokiem życia). Utracona młodość w imię patriotyzmu.
"Ptaki ptakom"

Myślę, że na koniec, że dobrym podsumowaniem będzie piosenka aktualna i wcześniej i teraz, śpiewana nieustannie, znana chyba przez każdego harcerza i przez każdą harcerkę, całkiem niezła mobilizacja, pokazanie dlaczego właśnie harcerze i ta idea, podkreślenie idei (ideału, ideału!) harcerskiego w utworze, sprzężenie tego z polskością, z patriotyzmem: i z jakimśtam kształtowaniem rzeczywistości już nie ofiarą z krwi i z życia, ale z dążenia, z pracy nad sobą, z idei która przyświeca.
"Harcerskie ideały" ("Ideały" - i inne tytuły)

ODPOWIEDZ

Wróć do „Państwo podziemne i okupacja”