Michał Gałązka

Obszerny opis dziejów całości życia oraz dokonań wybitnej postaci.
Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Michał Gałązka

Post autor: Artur Rogóż » 18 maja 2011, 00:29

Michał Gałązka (ur. 9 września 1893 w Trzetrzewinie, zm. 13 maja 1972 w Springfield) - generał brygady Wojska Polskiego.


Był synem Józefa i Marii Leśniak. Ukończył I Gimnazjum w Nowym Sączu[1], a następnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Został członkiem Związku Strzeleckiego "Strzelec". W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był szeregowcem w 3 Pułku Piechoty, a później podoficerem i oficerem w 1 Pułku Artylerii. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, jako poddany austriacki wcielony został do Cesarskiej i Królewskiej Armii. Dostał się do niewoli rosyjskiej. W kwietniu 1918, po zwolnieniu z niewoli, wstąpił do Legii Oficerskiej I Korpusu Polskiego w Rosji. Po kapitulacji korpusu, od czerwca do lipca działał w Polskiej Organizacji Wojskowej, a następnie podjął próbę dotarcia do polskich oddziałów w Murmańsku. 13 lipca 1918, w Petersburgu, został uwięziony przez bolszewików. Ocalił życie uciekając 24 listopada 1918 z więziennego szpitala.

W grudniu 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego i przydzielony do Inspektoratu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. W lutym 1919 został dowódcą baterii w 1 Pułku Artylerii Górskiej. W marcu 1920 przeniesiony został do 1 Pułku Artylerii Polowej Legionów na równorzędne stanowisko. Następnie, w tym samej jednostce pełnił obowiązki dowódcy dywizjonu. 31 marca 1924 awansował na majora, a z dniem 1 lipca tego roku przeniesiony został ze stanowiska dowódcy I dywizjonu na stanowisko kwatermistrza[2]. W czerwcu 1927 wyznaczony został na stanowisko zastępcy dowódcy 6 Pułku Artylerii Polowej w Łobzowie (garnizon Kraków)[3]. Zastąpił ppłk. Michała Sikorskiego, który przeniesiony został do Instytutu Badań Materiałów Uzbrojenia na stanowisko kierownika Pracowni Badań Chemicznych. 23 stycznia 1929 awansował na podpułkownika. W styczniu 1930 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 14 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Polowej w Poznaniu [4]. 10 grudnia 1931 awansował na pułkownika. Od maja 1936 do 1939 dowodził 1 Grupą Artylerii w Warszawie.

W kampanii wrześniowej 1939 walczył w Dowództwie Armii "Modlin" zajmując stanowisko dowódcy artylerii. Po zakończeniu walk, przez Węgry, dostał się do Francji. Od marca do czerwca 1940 był komendantem Ośrodka Wyszkolenia Oficerów w Châteaubriant. Po ewakuacji na Wyspy Brytyjskie objął dowództwo 7 Dywizjonu Artylerii Lekkiej, a następnie dowództwo artylerii 7 Brygady Kadrowej Strzelców. Po rozformowaniu brygady otrzymał przydział do Centrum Wyszkolenia Artylerii na stanowisko zastępcy komendanta, którym był wówczas gen. bryg. Otton Krzisch. W kwietniu 1942 wysłany został na Bliski Wschód, gdzie w czerwcu objął dowództwo artylerii 4 Dywizji Strzelców. W październiku 1942 został dowódcą artylerii 5 Kresowej Dywizji Piechoty. We wrześniu 1943 w Tel Awiwie wraz ze swoim szefem sztabu, ppłk. Julianem Królikiewiczem doznał ciężkich obrażeń ciała w następstwie wypadku drogowego. Ewakuowany do Wielkiej Brytanii, pozostawał w Ośrodku Zapasowym Artylerii. W grudniu 1944 objął stanowisko szefa artylerii w Dowództwie Jednostek Wojska w Wielkiej Brytanii i sprawował je do września 1946. Po demobilizacji osiedlił się w Szkocji, a w 1954 wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Zmarł 13 maja 1972 w Springfield, w stanie Massachusetts. Urna z jego prochami złożona została w kwaterze legionowej Nowego Cmentarza w Zakopanem.

15 sierpnia 1962 Prezydent RP na Uchodźstwie, August Zaleski mianował go honorowym generałem brygady. Zgodnie z art. 4 § 2 dekretu Prezydenta RP z dnia 12 marca 1937 o służbie wojskowej oficerów, osoby nie będące obywatelami państwa polskiego można mianować wyjątkowo oficerami w stopniach honorowych bądź też przyjmować do służby w wojsku i marynarce wojennej w charakterze oficerów kontraktowych. Osoby mianowane oficerami w stopniach honorowych lub przyjęte do służby w charakterze oficerów kontraktowych nie nabywały przez to obywatelstwa polskiego. Oficerowie w stopniach honorowych stanowili odrębną grupę oficerów ze względu na szczególny stosunek do służby wojskowej. W czasie pokoju oficerów w stopniach honorowych, do generała broni (admirała) włącznie, mianował Prezydent RP, na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, a w czasie wojny - Naczelny Wódz. Warunki mianowania oficerów w stopniach honorowych miał ustalić Prezydent RP. Z treści cytowanego przepisu wynika, że Michał Gałązka w chwili mianowania go generałem nie posiadał obywatelstwa polskiego.

Michał Gałązka jest patronem Szkoły Podstawowej w rodzinnej Trzetrzewinie.
Awanse

chorąży - 1 listopada 1916
podporucznik -
porucznik -
kapitan - zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów artylerii
major - 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 16 lokatą w korpusie oficerów artylerii
podpułkownik - 23 stycznia 1929 ze starszeństwem z 1 stycznia 1929 i 5 lokatą w korpusie oficerów artylerii
pułkownik - 10 grudnia 1931 ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i 8 lokatą w korpusie oficerów artylerii
honorowy generał brygady - 15 sierpnia 1962

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
Krzyż Niepodległości z Mieczami
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Krzyż Walecznych – czterokrotnie
Złoty Krzyż Zasługi
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy"
Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Przypisy

↑ Absolwentami I Gimnazjum w Nowym Sączy byli również generałowie: Jan Romer, Jan Berek, Bronisław Chruściel, Józef Giza, Henryk Wierusz-Kowalski, Bronisław Pieracki. W I Gimnazjum maturę złożył Bolesław Wieniawa-Długoszowski. Uczniami gimnazjum, lecz nie absolwentami, byli ponadto generałowie: Zygmunt Zieliński, Jan Mischke i Wiktor Grzesicki.
↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 63 z 06.07.1924 r.
↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 16 z 11.06.1927 r.
↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 1 z 21.01.1930 r.

Bibliografia

Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione
Michał Gałązka - patron Szkoły Podstawowej w Trzetrzewinie
Jerzy Giza, Generałowie z Sądecczyzny rodem

ODPOWIEDZ

Wróć do „Biografie”