Wojskowe Służby Informacyjne (1991-2006)

Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) inaczej Wojsko Polskie - siły i środki wydzielone przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej.
SZ RP stoją na straży suwerenności Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju. Mogą brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych, a także ratowania życia ludzkiego. Biorą też udział w oczyszczaniu terenów z materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego i unieszkodliwiają je.
Zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi sprawuje prezydent RP, a ogólne kierownictwo zapewnia Minister Obrony Narodowej.
Awatar użytkownika
Artur Rogóż
Administrator
Posty: 4711
Rejestracja: 24 maja 2010, 04:01
Kontakt:

Wojskowe Służby Informacyjne (1991-2006)

Post autor: Artur Rogóż » 01 cze 2010, 04:58

W wyniku zmian ustrojowych które rozpoczęły się w 1989 r. oraz związanego z nimi upadku komunizmu i odzyskania przez Polskę pełni suwerenności, zdecydowano się również na reorganizację odziedziczonych po PRL struktur wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. Wobec faktu, iż komunistyczne władze PRL wykorzystywały te służby również do rozprawy z opozycją demokratyczną zamknięcie tego rozdziału w historii służb wojskowych nabrało szczególnego znaczenia.

W 1990 roku na mocy rozkazu ministra obrony narodowej gen. Floriana Siwickiego, rozformowano Wojskową Służbę Wewnętrzną wydzielając z niej pion porządkowo-dochodzeniowy, którego obowiązki przejęła nowoutworzona Żandarmeria Wojskowa, natomiast struktury kontrwywiadu połączono z Zarządem II Wywiadowczym Sztabu Generalnego tworząc Zarząd II Wywiadu i Kontrwywiadu.

W dniu 22.VIII.1991 r. rozkazem gen. Floriana Siwickiego (nr. Pf-59/Org.) w miejsce Zarządu II Wywiadu i Kontrwywiadu powołano Wojskowe Służby Informacyjne. Ustawowe podstawy prawne działań WSI wprowadziła ustawa z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta określała obowiązki WSI, wskazując, że obejmują one zadania związane z rozpoznawaniem i przeciwdziałaniem zagrożeniom godzącym w obronność Państwa oraz naruszeniom tajemnicy państwowej w zakresie obronności.

WSI początkowo usytuowano w strukturach MON jako podległy bezpośrednio ministrowi Departament Wojskowych Służb informacyjnych. W lutym 1994 r. po powołaniu Biura Ministra ds. Służb Informacyjnych podporządkowano je Szefowi Sztabu Gen. Dwa lata później WSI ponownie trafiły w gestię ministra ON. Inspektorat WSI - stanowiący centralę wojskowego wywiadu i kontrwywiadu tworzyły następujące jednostki:
1) Zarząd Kontrwywiadu,
2) Zarząd Wywiadu Operacyjnego - utworzony na bazie dawnego Zarządu II Szt. Gen.,
3) Biuro Studiów i Analiz,
4) Biuro Ataszatów Wojskowych,
5) Biuro Zabezpieczenia Technicznego,
6) Biuro Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
7) Ośrodek Szkolenia WSI,
8) Biuro Bieżącej Obsługi Finansowo-technicznej.

W 2003 r. Sejm RP, w dniu 9 lipca, przyjął ustawę o Wojskowych Służbach Informacyjnych, która po raz pierwszy kompleksowo regulowała działalność wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. Zakres działań służb obejmował zwalczanie zagrożeń godzących w obronność i bezpieczeństwo Sił Zbrojnych oraz zagrożeń godzących w niepodległość państwa, jego terytorium i granice. Ustawa określała dozwolone formy działalności operacyjnej, wiążąc je w każdym przypadku z realizacją ustawowych zadań tych służb. W zakresie wywiadu do WSI należało m.in. prowadzenie wywiadu o charakterze operacyjno-taktycznym wzmacniającym rozpoznanie wojskowe poprzez dostarczanie informacji dotyczących planowania obronnego, organizacji uzbrojenia i techniki wojskowej obcych armii. Nową strukturę organizacyjną Inspektoratu WSI tworzyły:
1) Zarząd Wywiadu
2) Zarząd Kontrwywiadu
3) Zarząd Studiów i Analiz
4) Biuro Ataszatów Wojskowych,
5) Zarząd Ochrony Informacji Niejawnych,
6) Zarząd Dowódczo-Sztabowy,
7) Zarząd Zabezpieczenia
8) Ośrodek Szkolenia WSI.

Centrala Inspektoratu WSI mieściła się w Warszawie przy Alejach Niepodległości 243 i występowała pod wojskowym oznaczeniem JW. nr 3362

Szefowie WSI:
1) 30 września 1991 - luty 1992 - kadm. Czesław Wawrzyniak,
2) 2 kwietnia 1992 - 1 lipca 1992 - gen. bryg. Marian Sobolewski,
3) 1 lipca 1992 - 23 lutego1994 - gen. bryg. Bolesław Izydorczyk,
4) 23 lutego 1994 - 26 marca 1996 - gen. bryg. Konstanty Malejczyk,
5) 26 marca 1996 - 21 grudnia 1997 - kadm. Kazimierz Głowacki,
6) 21 grudnia 1997 - 25 października 2001 - gen. bryg. Tadeusz Rusak,
7) 6 listopada 2001 - 4 listopada 2004 - gen. bryg. Marek Dukaczewski,
8) 5 listopada 2004 - 6 grudnia 2004 - cz.p.o. gen. bryg. Janusz Bojarski,
9) 6 grudnia 2004 - 14 grudnia 2005 - gen. bryg. Marek Dukaczewski,
10) 14 grudnia 2005 - 1 stycznia 2006 - gen. bryg. Janusz Bojarski ,
11) 1 stycznia 2006 - 30 września 2006 - p.o. gen. bryg. Jan Żukowski.

Wobec publicznie podnoszonych zarzutów przeciwko WSI o prowadzenie działań wykraczających poza jej ustawowe zadania, oraz o brak merytorycznej i kadrowej reformy wywiadu i kontrwywiadu wojskowego po upadku komunizmu w 1989 r., Sejm RP ustawą z 9 czerwca 2006 r. podjął decyzję o likwidacji tych służb. Zostały one formalnie zniesione w dniu 30 września 2006 roku. Prezes Rady Ministrów mianował Antoniego Macierewicza (wiceministra MON) likwidatorem WSI, przewodniczącym komisji weryfikacyjnej kadry WSI oraz pełnomocnikiem ds. tworzenia SKW. W miejsce WSI powołano z dniem 1 października 2006 r. Służbę Kontrwywiadu Wojskowego i Służbę Wywiadu Wojskowego.

Służba Wywiadu Wojskowego

Służba Wywiadu Wojskowego została powołana do życia z dniem 1 października 2006 r. na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U.06.104.709 z dnia 23 czerwca 2006 r.), jako służba specjalna, właściwa w sprawach ochrony przed zagrożeniami zewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych RP oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.

SWW powołano jako urząd administracji rządowej, na czele którego stoi Szef SWW, będący centralnym organem administracji rządowej podległym Ministrowi Obrony Narodowej.

Specyfiką SWW jest fakt, iż w czasie pokoju pozostaje poza strukturą Sił Zbrojnych RP, natomiast w razie ogłoszenia powszechnej lub częściowej mobilizacji oraz w czasie wojny staje się, z mocy prawa, częścią Sił Zbrojnych RP.

Pierwotną strukturę organizacyjną SWW określał statut nadany przez Ministra Obrony Narodowej zarządzeniem z dnia 20 października 2006 r. (w sprawie nadania statutu Służbie Wywiadu Wojskowego). Zgodnie z nim w skład SWW wchodziły następujące jednostki organizacyjne:
1) Gabinet Szefa;
2) Departament I;
3) Departament II;
4) Departament III;
5) Biuro Finansów;
6) Biuro Ochrony i Osłony;
7) Biuro Administracyjno-Logistyczne;
8) Biuro Kadr;
9) Biuro Prawne;
10) Biuro Ewidencji i Archiwum;
11) Samodzielny Audytor.

Z dniem 19 lipca 2007 r. na mocy zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 lipca 2007 r., w ramach zmian organizacyjnych SWW powołano Biuro Zagrożeń Globalnych.

Od 13 czerwca 2008 r. obowiązuje nowy statut nadany zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2008 r., określający następującą organizację SWW:
1) Gabinet Szefa;
2) Departament I;
3) Departament II;
4) Departament III;
5) Biuro Zagrożeń Globalnych;
6) Biuro Ochrony i Osłony;
7) Biuro Administracyjno-Finansowe;
8) Biuro Kadr;
9) Biuro Prawne;
10) Biuro Ewidencji i Archiwum;
11) Samodzielny Audytor.

Od momentu powstania kierunki działań Służby Wywiadu Wojskowego są w szczególności związane z ochroną Sił Zbrojnych RP zaangażowanych w międzynarodowe misje stabilizacyjne i pokojowe m. in. w Iraku, Afganistanie oraz w Czadzie. Równie istotnym wyzwaniem stojącym przed SWW jest międzynarodowy terroryzm. W ramach przeciwdziałania związanym z nim zagrożeniom SWW nawiązała aktywną współpracę ze służbami specjalnymi RP oraz państw sojuszniczych.

Szefowie SWW:
1) urząd wakujący od 1 października 2006 do 4 października 2006, pełnomocnikiem ds. tworzenia służby, któremu przysługiwały uprawnienia Szefa SWW był gen. bryg. Witold Marczuk od 24 lipca 2006 r. do 4 października 2006 r.
2) gen. bryg. Witold Marczuk od 4 października 2006 do 16 stycznia 2008,
3) gen. bryg. Maciej Hunia od 16 stycznia 2008 do 11 sierpnia 2008,
4) płk Radosław Kujawa od 11 sierpnia 2008.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Wojsko, technika i uzbrojenie”