Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Wszelkie zagadnienia dotyczące historii Polski obejmujące szerszy zakres niż dany dział.
Awatar użytkownika
Kazik36
Posty: 344
Rejestracja: 22 lut 2011, 06:05

Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: Kazik36 » 29 mar 2011, 16:30

Chciałbym zacząć temat o polskiej arystokracji z lat 1918 1945. Wiejskiej czyli o ziemianach mieszkających w dworkach, pałacach mających folwarki i służbę i o miejskiej bytujących w miejskich pałacykach i wykwintnych kamienicach. Co do ziemiaństwa na wsi w prawie każdej wsi znajdował się majątek dworski w którym mieszkał dziedzic pan wszyscy mieszkańcy wsi zwracali sie do niego jaśniepanie i był powszechnie szanowany. I tu chwiałbym się spytać jak wyglądało to od strony tak powiem "feudalnej". Ten nie był właścicielem wsi chłopi na jego polu nie odrabiali pańszczyzny ( lecz miał rzesze pracowników stałych tzw. fornali i sezonowych czyli ludzi którzy najmowali się do niego w czasie większych prac polowych ). Jak ci chłopi byli "uzależnieni" od pana?? i jakie on miał przywileje?? jak wyglądała sprawa z ziemią we wsi czyli dzierżawieniem od dziedzica i serwitutami które pozwalały korzystać z ziemi dworskiej pod ustalonymi warunkami.
Wiadomo szlachcic z XVII wieku różnił się od dziedzica z XX. Jakie funkcje pełniła szlachta w latach międzywojennych w państwie? Wiadomo bogatemu człowiekowi było prościej zdobyć wykształcenie niż chłopu. Lecz czy istniała jakaś "bramka" tam wolno szlachcie a chłopu nie?? I czy istniał jakiś limit bogactwa ziemianina?
Tak dla ubarwienia postu napiszę coś o byłych majątkach w mojej okolicy na podstawie książek o historii regionalnej:

W powiecie Miechowskim ( w latach międzywojennych obejmował on większe tereny niż obecnie w których znajdowały się moje pobliskie miejscowości o których historii coś nie coś mam )
Na 22 gminy przypadało 85 majątków w których było ok 28% ziemi rolnej całego powiatu. Obliczając: jeden majątek zatrudniał sezonowo 50 robotników to wszystkie dawały pracę aż ok 4 tysiącom ludzi tylko sezonowo nie wliczając pracowników stałych. Dla porównania było 23 % gospodarstw karłowatych do 2 ha, 38 % od 2 do 5 ha, 34 % od 5 do 20 ha.

Awatar użytkownika
karateka
Posty: 161
Rejestracja: 13 mar 2011, 05:42

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: karateka » 29 mar 2011, 16:31

Na krótko-przywilejów jako takich nie miał, ale "z zasady" żył dobrze z administracja państwową i lokalnym proboszczem. Formalnie chłopi też uzaleznieni nie byli. Tylko, że głównie u niego mogli znaleźć pracę. Co do wykszatłcenia- oczywiście chłopu nikt nie zabraniał posyłać dzieci na uniwersytety. Tylko kasa na takie przedsięwzięcie potrzebna była, a z tym było juz gorzej. Ale przypadki takie się zdarzały, bynajmniej nie jednostkowe.

Awatar użytkownika
MichałK
Posty: 117
Rejestracja: 27 gru 2010, 18:14

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: MichałK » 29 mar 2011, 16:32

Formalnie to na Spiszu pańszczyzna skończyła się w latach trzydziestych uchwałą sejmu ;)

U mnie posiadłość dworska była silnie zrośnięta z miastem, a Tarnowscy silnie angażowali się w życie miasta np budując ochronki, szkoły, wspomagając rozmaite inicjatywy itp Andrzej Szczepkowski - ten aktor i senator, opisywał w swych wspomnieniach ślub Juliana Tarnowskiego i Róży - dla niego było to wielkie feudalne wydarzenie. Oprócz zaproszonych gości brało w nim udział cale miasto. Od kościoła państwo młodzi szli do zamku pod baldachimem w asyście proboszcza, bogatych mieszczan, burmistrza, Żydów, straży ogniowej itp Wesele trwało wiele dni i była śmietanka towarzyska Polski

Awatar użytkownika
Kazik36
Posty: 344
Rejestracja: 22 lut 2011, 06:05

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: Kazik36 » 29 mar 2011, 16:32

MichałK pisze:Formalnie to na Spiszu pańszczyzna skończyła się w latach trzydziestych uchwałą sejmu ;)
O tym nie wiedziałem. A czy ta pańszczyzna z XX wieku różniła się czymś od tej np z XVII?

Awatar użytkownika
MichałK
Posty: 117
Rejestracja: 27 gru 2010, 18:14

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: MichałK » 29 mar 2011, 16:33

Kazik36 pisze:
MichałK pisze:Formalnie to na Spiszu pańszczyzna skończyła się w latach trzydziestych uchwałą sejmu ;)
O tym nie wiedziałem. A czy ta pańszczyzna z XX wieku różniła się czymś od tej np z XVII?
Na dobrach Jugenfeldów w okolicy spiskiej miejscowości Łapsze Niżne i Falsztyna. Obciążenia wynosiły średnio 22 dni z morga, co było na pewno mniej niż w XVIII wieku, poza tym pańszczyzna była odrabiana raczej według wzorów węgierskich, dlatego nie było aż tak dużej samowoli szlachty.

Awatar użytkownika
Adambik
Posty: 501
Rejestracja: 24 lis 2010, 22:41

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: Adambik » 29 mar 2011, 16:34

MichałK pisze:
Kazik36 pisze:
MichałK pisze:Formalnie to na Spiszu pańszczyzna skończyła się w latach trzydziestych uchwałą sejmu ;)
O tym nie wiedziałem. A czy ta pańszczyzna z XX wieku różniła się czymś od tej np z XVII?
Na dobrach Jugenfeldów w okolicy spiskiej miejscowości Łapsze Niżne i Falsztyna. Obciążenia wynosiły średnio 22 dni z morga, co było na pewno mniej niż w XVIII wieku, poza tym pańszczyzna była odrabiana raczej według wzorów węgierskich, dlatego nie było aż tak dużej samowoli szlachty.
W Falsztynie odrabiana przez zelarzy pańszczyzna wynosiła, gwoli ścisłości, 71 dni z morga rocznie...

Awatar użytkownika
MichałK
Posty: 117
Rejestracja: 27 gru 2010, 18:14

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: MichałK » 29 mar 2011, 16:34

A tego nie wiedziałem, myslałem, ze Jugenfeldowie na wszystkich dobrach ustanowili te same obowiązki

Awatar użytkownika
Adambik
Posty: 501
Rejestracja: 24 lis 2010, 22:41

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: Adambik » 29 mar 2011, 16:35

MichałK pisze:A tego nie wiedziałem, myslałem, ze Jugenfeldowie na wszystkich dobrach ustanowili te same obowiązki
Należy jeszcze wspomnieć o Niedzicy - tam z kolei obciążenie wynosiło 30 - 66,5 dnia z morga rocznie, średnio 47 dni. W Łapszach Wyżnich z kolei do 1931 r. utrzymywała się pańszczyzna kościelna - 2 poddanych po 12 dni rocznie. Co do wspomnianych Jungefeldów zaś, to bili oni własnoręcznie chłopów i słynęli z okrucieństwa.

Awatar użytkownika
MichałK
Posty: 117
Rejestracja: 27 gru 2010, 18:14

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: MichałK » 29 mar 2011, 16:35

Dodam, że Jugenfeldowie byli bardzo nielubiani wśród szlachty Galicji i Górnych Węgier.

Awatar użytkownika
Adambik
Posty: 501
Rejestracja: 24 lis 2010, 22:41

Re: Ziemiaństwo polskie w latach 1918-1945

Post autor: Adambik » 29 mar 2011, 16:35

MichałK pisze:Dodam, że Jugenfeldowie byli bardzo nielubiani wśród szlachty Galicji i Górnych Węgier.


Pewnie dlatego, że byli zmadziaryzowanymi Niemcami...

ODPOWIEDZ

Wróć do „Historia Polski ogólnie”